V CO 258/19
Izba Cywilna2019-11-07
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 45 k.p.c., w zakresie w jakim wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, oraz nie określa kryteriów lub przesłanek do takiego oznaczenia, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie, ponieważ konieczność rozstrzygnięcia w sprawie zależy od wyniku postępowania zainicjowanego pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego. Pytanie to dotyczy zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP, w szczególności w zakresie, w jakim przepis ten wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu oraz nie określa kryteriów oznaczenia sądu właściwego do wytoczenia powództwa. Wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ma bezpośredni wpływ na możliwość rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.Stan faktyczny
Powódka wniosła o rozwód. Oboje małżonkowie nie mieszkają aktualnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ponieważ ustalenie właściwości miejscowej na zasadach ogólnych nie było możliwe. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w związku z przedstawieniem pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu dotyczącego zgodności art. 45 k.p.c. z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CO 258/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa A. P.-G. przeciwko P. G. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2019 r., wniosku Sądu Okręgowego w W. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o sygn. akt XIII RC […], zawiesza postępowanie przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c. z związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 września 2019 r. Sąd Okręgowy w W. na podstawie art. 45 k.p.c. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo w sprawie o rozwód (sygn. akt XIII RC […]). W sprawie głównej oboje małżonkowie nie mieszkają aktualnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przy uwzględnieniu jurysdykcji sądu polskiego (art. 11031 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na zasadach ogólnych, tj. na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 W niniejszej sprawie postępowanie przed Sądem Najwyższym podlega zawieszeniu na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z przedstawieniem przez Sąd Najwyższy pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w sprawie o sygn. akt IV CO 50/19. Konieczność zawieszenia postępowania wynika z faktu, iż od wyniku postępowania zainicjowanego przed Trybunałem Konstytucyjnym wskazanym powyżej pytaniem prawnym, tj. rozstrzygnięcia w zakresie hierarchicznej zgodności art. 45 k.p.c. ze wskazanymi w pytaniu prawnym normami konstytucyjnymi, zależy również rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej, skoro pytanie prawne w sprawie o sygn. IV CO 50/19 dotyczy przepisu, który znajduje zastosowanie również w tej sprawie. Wątpliwości Sądu Najwyższego sformułowane w pytaniu prawnym dotyczą tego, czy art. 45 k.p.c. w zakresie, w jakim: 1. wyklucza stwierdzenie niewłaściwości sądu w razie oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, 2. nie określa kryteriów ani przesłanek stanowiących podstawę oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo - jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 2 oraz z art. 7 Konstytucji RP. Ze względu na systematykę przepisów Kodeksu postępowania cywilnego wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. dotyczy wyłącznie spraw, o których mowa w art. 3981 i nast. (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział Va „Skarga kasacyjna”). Art. 39812 k.p.c. powinien być intepretowany ściśle. W konsekwencji, niezależnie od wykładni powyższego przepisu w postępowaniach wywołanych skargą kasacyjną, wyłączenie stosowania art. 177 k.p.c. nie dotyczy innych postępowań przed Sądem Najwyższym niż zainicjowane skargą, a zatem również postępowania na podstawie art. 45 k.p.c. Należy również zaznaczyć, że w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w pełnym, nieuszczuplonym kształcie wymaga uzyskania czytelnego, weryfikowalnego uzasadnienia rozstrzygnięcia (zob. w szczególności wyrok
3 Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r., sygn. akt 68/06, OTK ZU 6/A/2007, poz. 53). Mając zatem na względzie wynikające z konstytucyjnego prawa do sądu gwarancje proceduralne celowe w niniejszej sprawie jest wskazanie motywów zawieszenia postępowania przez Sąd Najwyższy. Z tych względów, na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 w związku z art. 391 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw [aw]
Powiązane orzeczenia
- V CO 258/19 2021-10-26
Powołane przepisy
art. 177 § 1 pkt 31 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 45 KPCart. 11031 § 1 pkt 4 KPCart. 41 KPCart. 177 § 1 pkt 31art. 391 § 1art. 2art. 45 ust. 1art. 176 ust. 2art. 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy