V CO 29/03
Izba Cywilna2003-11-21
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Barbara Myszka, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydano prawomocne postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego tym postanowieniem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za niedopuszczalną. Stwierdzono, że możliwość wznowienia postępowania na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, odsyła do przepisów właściwych dla danego postępowania. W postępowaniu cywilnym, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 399 k.p.c. i art. 4011 § 1 k.p.c.) dopuszczają wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, a w postępowaniu nieprocesowym – prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy (art. 524 w zw. z art. 516 i 518 k.p.c.). Ponieważ postępowanie zakończone postanowieniem o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania nie mieści się w tych kategoriach, wznowienie jest wyłączone.Stan faktyczny
Powód złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia jego kasacji do rozpoznania. Podstawą skargi było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziło niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego SN odmówił przyjęcia kasacji. Powód argumentował, że orzeczenie TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CO 29/03 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2003 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa K. K. przeciwko Nadwiślańskiej Spółce Węglowej S.A. w T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2003 r., skargi powoda K. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2001 r., sygn. akt V CKN 919/00, odrzuca skargę.
2 Uzasadnienie Powód K. K. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2001 r., V CKN 929/00, o odmowie przyjęcia do rozpoznania kasacji wniesionej przez niego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 20 sierpnia 1999 r., wydanego w sprawie przeciwko Nadwiślańskiej Spółce Węglowej S.A. w T. o zapłatę kwoty 16424,60 zł. W uzasadnieniu twierdził, że wyrokiem z dnia 9 czerwca 2003 r., SK 12/03, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 48, poz. 554) w związku z art. 393 § 1 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2000 r. w zakresie, w jakim nie przewiduje regulacji przejściowej dotyczącej przyjęcia do rozpoznania kasacji, złożonych przed dniem 1 lipca 2000 r. – jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 109, poz. 1036). Ponieważ postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania wydane zostało na podstawie art. 5 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 24 maja 2000 r., uzasadnione jest żądanie wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Z przytoczonego przepisu wynika, że zawarta w nim regulacja ma charakter ogólny i odsyła do rozwiązań przewidzianych w poszczególnych procedurach. Według art. 399 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Również w przepisie art. 4011 § 1
3 k.p.c., przewidującym możliwość wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, jest mowa tylko o postępowaniu zakończonym wyrokiem. Jak z powyższego wynika, w przepisach właściwych dla postępowania cywilnego ustawodawca nie przewidział możliwości wznowienia postępowania zakończonego każdym prawomocnym orzeczeniem. Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania ograniczył bowiem do spraw, w których postępowanie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, a w postępowaniu nieprocesowym – prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy (art. 524 w związku z art. 516 i 518 k.p.c.). Oznacza to, że w sprawach podlegających rozpoznaniu w procesie wyłączona została możliwość wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, mającym postać postanowienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2003 r., I CO 7/03 nie publ.). Powód domaga się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego, które zapadło w sprawie podlegającej rozpoznaniu według przepisów o procesie (art. 13 § 1 k.p.c.). W tej sytuacji możliwość wznowienia postępowania jest wyłączona. Trzeba dodać, że skarżący nie może domagać się skutecznie bezpośredniego zastosowania art. 190 ust. 4 Konstytucji, ponieważ przepis ten odsyła do regulacji dotyczących danego postępowania przewidzianych w ustawach zwykłych, w tym w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił skargę jako niedopuszczalną. db
Powiązane orzeczenia
- V CZ 148/03 2004-01-22Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, gdy postępowanie zostało zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania, a Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Kon…
- V CO 18/06 2006-12-19Czy skarga o wznowienie postępowania może być oparta na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisu, który nie stanowił podstawy wydania orzeczenia, którego wznowienie się domag…
- I CO 27/03 2003-10-10Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji jest dopuszczalna na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności w świetle wyroku Trybun…
- IV CO 27/07 2007-12-06Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu zwalniającego Sąd kasacyjny od sporządzania pisemnego uzasadnienia stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie, w której Sąd…
- III CO 9/03 2003-08-21Czy skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna od postanowienia Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia kasacji do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 5 ust. 2art. 393 § 1 KPCart. 2art. 190 ust. 4art. 399 KPCart. 4011 § 1art. 524art. 516art. 13 § 1 KPCart. 410 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy