V CSK 132/14

WyrokIzba Cywilna2014-10-03

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy powód domaga się zasądzenia „odpowiedniej sumy” na zasadach słuszności z powodu szkody, której wysokości nie udowodnił, a której podstawą jest bezprawność działania lub zaniechania sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w szczególności gdy przedstawione zagadnienie prawne nie jest istotne, nie budzi wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie, a jego rozstrzygnięcie nie miałoby wpływu na wynik sprawy z uwagi na nieudowodnienie przez powoda faktu poniesienia szkody. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową mającą korygować wszelkie błędy w stosowaniu prawa.
Stan faktyczny
Powód Z. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę. Skarżący domagał się zasądzenia „odpowiedniej sumy” na zasadach słuszności, wskazując na bezprawność działania lub zaniechania sądu, które miało skutkować szkodą, nawet jeśli jej wysokość nie została udowodniona. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 132/14 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie ze skargi Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w […] o wznowienie postępowania w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy w O. pod sygnaturą akt I C […] z powództwa Z. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w O. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) nie obciąża skarżącego obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, 3) oddala wniosek adw. Ł. K. o przyznanie ze Skarbu Państwa zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda Z. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 13 września 2013 r. należy zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Skarżący sformułował zagadnienie prawne dotyczące tego, czy sąd 3 powinien rozważyć, czy w przypadku stwierdzenia przez niego bezprawności zachowania pozwanego (w niniejszej sprawie zaniechania działania sądu, do którego sąd był zobligowany), które skutkowało poniesieniem przez stronę szkody, nawet w sytuacjach nieudowodnienia wysokości szkody zasadnym pozostaje naprawienie szkody doznanej przez stronę i zasądzenie na jej rzecz „odpowiedniej sumy" na zasadach słuszności (na podstawie art. 4172 k.c. w zw. z art. 322 k.p.c.). Problem prawny przedstawiony przez skarżącego nie został poparty argumentacją wskazującą na możliwość wystąpienia odmiennych ocen tego problemu, a ponadto z uwagi na nieudowodnienie przez powoda faktu poniesienia szkody rozstrzygnięcie powyższego problemu prawnego nie miałoby wpływu na wynik niniejszej sprawy (por.: postanowienie SN z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt IV CSK 53/13, niepubl., postanowienie SN z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II CSK 479/12, niepubl., postanowienie SN z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II CSK 180/12, niepubl.). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skarżący oczywistą zasadność skargi kasacyjnej odniósł do art. 322 k.p.c., ale w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania brak jest argumentów, które wskazywałyby na jakiekolwiek rażące naruszenie prawa w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym przez Sąd II instancji. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. z uwagi na sytuację majątkową skarżącego. Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz pełnomocnika powoda kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy zauważyć, że skoro skarga kasacyjna, wniesiona przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd, podlega, jako oczywiście bezzasadna, odmowie przyjęcia do rozpoznania, to brak 4 jest uzasadnienia dla przyznania mu od Skarbu Państwa, a więc ze środków publicznych, kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (zob.: postanowienie SN z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II CZ 69/07, OSNC z 2008 r., nr 3, poz. 41, postanowienie SN z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt IV CSK 332/10, nie publ.). Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, ponieważ pozwala to określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (zob. m. in.: wyrok SN z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV CSK 384/11, niepubl., postanowienie SN z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt V CZ 133/11, niepubl., postanowienie SN z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt III SPP 27/11, niepubl.). [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 4172 KCart. 322 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy