V CSK 134/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-03
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka może stanowić prejudykat w rozumieniu art. 417[1] § 3 k.c. w postępowaniu odszkodowawczym przeciwko Skarbowi Państwa w związku z naruszeniem prawa do sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne dotyczące prejudycjalnego charakteru wyroków ETPCz w postępowaniu odszkodowawczym nie spełnia wymogów określonych w art. 398[9] § 1 k.p.c. Wskazano, że kwestia ta była już przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego, a jej rozstrzygnięcie nie miałoby wpływu na wynik sprawy ze względu na inną podstawę prawną roszczenia i jego przedawnienie.Stan faktyczny
Powód A. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa, Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej i Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej. Skarżący oparł skargę na przesłance występowania istotnego zagadnienia prawnego, dotyczącego prejudycjalnego charakteru wyroków ETPCz w postępowaniu odszkodowawczym. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 134/14 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa A. S. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w W., Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w W. i Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje adw. B. S.-U. ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda A. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 września 2013 r. należy zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Skarżący sformułował zagadnienie prawne odnoszące się do tego,
3 czy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka może stanowić prejudykat w rozumieniu art. 4171 § 3 k.c. w postępowaniu odszkodowawczym przeciwko Skarbowi Państwa w związku z naruszeniem prawa do sądu w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Przedstawiony problem prawny nie został poparty argumentacją wskazującą na możliwość wystąpienia odmiennych ocen tego problemu, ponadto kwestia była już przedmiotem wyjaśnień Sądu Najwyższego. Niezależnie tego, również z uwagi na oparcie roszczenia na innej podstawie prawnej niż art. 4171 § 3 k.c. oraz jego przedawnienie, rozstrzygnięcie powyższego problemu prawnego nie miałoby wpływu na wynik niniejszej sprawy (por.: postanowienie SN z dnia 21 maja 2013 r., sygn. akt IV CSK 53/13, niepubl., postanowienie SN z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II CSK 479/12, niepubl., postanowienie SN z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II CSK 180/12, niepubl.; w zakresie prejudycjalnego charakteru orzeczeń ETPC dla roszczeń związanych z przewlekłością postępowania i bezzasadnością prowadzenia postępowania – art. 417 k.c. – zob. m. in. wyrok ETPC z dnia 24 czerwca 2014 r., nr 3206/09, Grzona przeciwko Polsce, http://hudoc.echr.coe.int, LEX nr 1475311, decyzję ETPC z dnia 31 maja 2005 r., nr 11215/02, Ratajczyk przeciwko Polsce, http://hudoc.echr.coe.int, LEX nr 151058, wyrok ETPC z dnia 30 maja 2006 r., nr 71152/01, Barszcz przeciwko Polsce, http://hudoc.echr.coe.int, LEX nr 180576). Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 419/19 2020-01-30Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy powołane przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność sk…
- I CSK 452/24 2025-04-23Czy w sprawie, w której skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne lub potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, jeśli przedstawione probl…
- IV CSK 158/19 2019-11-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, oparta na przesłance oczywiście uzasadnionej, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- II CSK 203/19 2019-11-08Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżn…
- III CSK 336/18 2019-06-19Czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi kasacyj…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 4171 § 3 KCart. 45art. 6 ust. 1art. 417 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy