V CSK 134/16
WyrokIzba Cywilna2016-09-13
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedsiębiorca - osoba fizyczna pomaga wierzycielowi zbierać dokumenty potrzebne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jego upadłości, ale sam takiego wniosku nie składa, niezłożenie wniosku może być uznane za zawinione, co uzasadniałoby pozbawienie prawa do prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że nie można kwestionować ustaleń faktycznych ani oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym. Podkreślono, że obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na przedsiębiorcy i nie można się od niego zwolnić, nawet w przypadku pomocy udzielanej innemu podmiotowi. Wskazano, że niezłożenie wniosku o upadłość przez przedsiębiorcę stanowi naruszenie art. 21 prawa upadłościowego, a kwestia zawinionego niezgłoszenia wniosku może mieć znaczenie jedynie w kontekście oceny pozbawienia prawa do prowadzenia działalności gospodarczej, a nie jako podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Stan faktyczny
Dłużnik złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania. Dłużnik argumentował, że sądy niższych instancji nie wyjaśniły w pełni stanu faktycznego sprawy, a także podniósł istotne zagadnienie prawne dotyczące zawinionego niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 134/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku dłużnika M. H. w przedmiocie zakończenia postępowania upadłościowego i wniosku o umorzenie zobowiązań w całości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 września 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej dłużnika od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt XIX Gz (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie zawartego w niej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na oczywistą zawartość skargi oraz na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Oczywista zasadność skargi w ocenie skarżącego ma wynikać z niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez Sądy meriti - skarżący wskazał szereg okoliczności, które powinny zostać wyjaśnione. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie przemawia to za przyjęciem skargi do rozpoznania. Zauważyć bowiem należy, że ze względu na publicznoprawną funkcję skargi kasacyjnej, która nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia, nie jest w ogóle dopuszczalne w ramach zarzutów kasacyjnych kwestionowanie ustaleń faktycznych czy oceny dowodów. Tym bardziej zatem tego typu okoliczności nie mogą przemawiać za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ w ogóle nie mieszczą się w kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. Jeżeli natomiast chodzi o wskazane przez skarżącego istotne zagadnienie prawne powstające na tle tej sprawy, to dotyczy ono tego, czy w sytuacji, gdy przedsiębiorca - osoba fizyczna pomaga wierzycielowi zbierać dokumenty potrzebne do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie jego upadłości, choć sam takiego wniosku nie składa, to można uznać niezłożenie wniosku za zawinione, a w konsekwencji pozwalające na orzeczenie o pozbawieniu prawa do prowadzenia działalności gospodarczej. Zagadnienie to nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z dwóch względów. Po pierwsze, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. Sądy meriti podkreśliły, że ta „pomoc" nie miała znaczenia ze względu na znikomą liczbę dokumentów, dostępnych zresztą wierzycielowi, która została złożona wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Po drugie, nie ma również wątpliwości
3 jurydycznych, a z art. 21 p.u.n. jasno wynika, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w razie jego odpowiedzialności. Nie ma możliwości zwolnienia się od niego nawet w razie efektywnej i czynnej pomocy udzielanej innemu uprawnionemu przy składaniu przez niego wniosku, a to dlatego, że wówczas przedsiębiorca nie jest „gospodarzem" takiego wniosku, który np. może zostać cofnięty. Nie jest też przeszkodą zgłoszenie takiego wniosku, choćby stosowny wniosek został już zgłoszony przez inny podmiot - nie wydłuży to pracy sądu, bo zostaną one połączone do wspólnego rozpoznania. Zawsze zatem bez indywidualnego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości dochodzi do naruszenia przez przedsiębiorcę obowiązku przewidzianego w art. 21 p.u.n. Inną kwestią jest ocena zawinionego niezgłoszenia: wniosku o ogłoszenie upadłości w kontekście pozbawienia prawa do prowadzenia samodzielnie działalności gospodarczej na podstawie art. 373 p.u.n. Nié można wykluczyć, że wówczas okoliczność zgłoszenia takiego wniosku i wiedza o tym fakcie przez przedsiębiorcę może mieć znaczenie. Jest to jednak kwestia ocenna, która mogłaby być badana jedynie w ramach zarzutów kasacyjnych, a nie jako abstrakcyjnie ujęte zagadnienie prawne mające uzasadnić przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 412/15 2016-03-10Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący zarzuca naruszenie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego oraz k.p.c., wskazując na istotne zagadnienie prawne dot…
- V CSK 313/17 2017-11-27Czy w sprawie, w której uczestnik postępowania domaga się orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeżeli uczestnik powołuje się na potrzebę wykładni…
- II CSK 522/21 2021-12-30Czy zagadnienia prawne sformułowane przez skarżącego, dotyczące niewypłacalności dłużnika i obniżenia wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa w kontekście Prawa upadłościowego, spełniają przesłanki przyjęcia skargi kasacy…
- II CSK 548/13 2014-04-10Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został prawidłowo uzasadniony przez wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego w kontekście przepisów dotyczących zakazu prowadzenia działalności gospodarc…
- V CSK 407/16 2016-12-27Czy przedsiębiorca, który nie wykonuje zobowiązań uznawanych przez siebie za nienależne (sporne) i będących przedmiotem postępowania sądowego, jest niewypłacalny w rozumieniu przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego,…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 21art. 373§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy