V CSK 135/16
WyrokIzba Cywilna2016-09-13
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy użytkownik wieczysty jest legitymowany czynnie do dochodzenia zapłaty za bezumowne korzystanie z urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości oddanej mu w użytkowanie wieczyste, gdy służebność została ustanowiona na nieruchomości, a nie na prawie użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że istotne zagadnienie prawne dotyczące legitymacji czynnej użytkownika wieczystego do dochodzenia zapłaty za bezumowne korzystanie z urządzeń przesyłowych zostało już wyjaśnione w orzecznictwie. Ponadto, w rozpatrywanej sprawie, nawet gdyby zagadnienie to było nierozstrzygnięte, roszczenie powoda było bezzasadne, ponieważ wykonywanie służebności gruntowej odbywało się w dobrej wierze, co wyklucza powstanie roszczenia o zapłatę wynagrodzenia.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty za bezumowne korzystanie z urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości oddanej mu w użytkowanie wieczyste. Sąd drugiej instancji oddalił powództwo, uznając, że służebność obciąża nieruchomość, a nie prawo użytkowania wieczystego. Powód wniósł skargę kasacyjną, podnosząc istnienie istotnego zagadnienia prawnego i oczywistą zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwotę 3600 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 135/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa M. M. przeciwko T. S.A. w K. i T1. S.A. w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 września 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt V ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, w której dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał oczywistą zasadność skargi, jak również występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego i potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Sąd II instancji na tle mogących budzić wątpliwości przepisów niewątpliwie przyjął jeden z dopuszczalnych kierunków ich interpretacji, a swoje stanowisko w tym zakresie wyczerpująco uzasadnił, nie doszło zatem do naruszenia sztuki prawniczej. Istotne zagadnienie prawne wskazane przez skarżącego dotyczy tego, czy użytkownik wieczysty jest legitymowany czynnie do dochodzenia zapłaty za bezumowne korzystanie z urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości oddanej mu w użytkowanie wieczyste. Skarżący nie podziela stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w postanowieniu z dnia 28 marca 2014 r., III CSK 174/13 (niepubl.). Powołał wcześniejsze orzeczenia sądów apelacyjnych, a ponadto wskazał, że z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, iż służebnością gruntową można obciążyć nie tylko nieruchomość, lecz również prawo użytkowania wieczystego (np. postanowienie z dnia 22 kwietnia 2015 r., III CZP 5/15, niepubl.). Skarga nie zasługuje jednak na przyjęcie do rozpoznania z dwóch względów. Po pierwsze, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już postawione w niej istotne zagadnienie prawne, brak rozbieżności w tym orzecznictwie. Wynika z niego, że z perspektywy ustanowienia służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego nieruchomości istotna jest sekwencja czasowa. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2016 r., V CSK 523/15 (niepubl.) przyjął, że jeżeli do ustanowienia służebności miałoby dojść już po ustanowieniu użytkowania wieczystego, to użytkownik wieczysty jest legitymowany czynnie w postępowaniu o ustanowienie takiej służebności, bo będzie ona ograniczała jego prawa, a nie ma odzwierciedlenia w wysokości wnoszonych przez niego opłat z tytułu użytkowania
3 wieczystego. Natomiast z postanowienia z dnia 28 marca 2014 r. można wywnioskować, że jeżeli użytkowanie wieczystego zostaje ustanowione na nieruchomości, na której już jest ustanowiona służebność przesyłu albo służebność gruntowa o treści zbieżnej ze służebnością przesyłu, to użytkownik jest świadom, w jakim zakresie ograniczy to wykonywanie przez niego jego praw i na to się godzi - służebność jest zatem na nieruchomości, a nie na prawie użytkowania wieczystego. Po drugie, w tej sprawie rozstrzyganie tego zagadnienia nie ma znaczenia dla jej rozpoznania, bo roszczenie powoda i tak jest bezzasadne - wykonywanie służebności gruntowej jest w dobrej wierze, a więc roszczenie o zapłatę wynagrodzenia w ogóle nie powstaje - jest to służebność na nieruchomości, a nie na prawie użytkowania wieczystego, a więc wytoczenie niniejszego powództwa nie aktualizuje możliwości dochodzenia przez użytkownika roszczenia o zapłatę za korzystanie ze służebności (art. 224 § 2 k.c.). W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aj
Powiązane orzeczenia
- II CSK 650/18 2019-06-17Czy w przypadku, gdy urządzenia przesyłowe zostały posadowione na nieruchomości przed powstaniem prawa użytkowania wieczystego, użytkownik wieczysty może domagać się ustanowienia służebności przesyłu na tym prawie?
- IV CSK 612/15 2016-02-25Czy skarga kasacyjna dotycząca możliwości ustanowienia służebności przesyłu na rzecz użytkownika wieczystego z obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia przez użytkownika urządzeń przesyłowych powinna zostać przyjęta do rozpozna…
- III CSK 228/19 2020-02-14Czy ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności przesyłu, nieujawnione w księdze wieczystej ani niepowstałe przed oddaniem nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jest skuteczne wobec użytkowników wieczystych, a użyt…
- V CSK 114/16 2016-08-24Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego i na rzecz użytkownika wieczystego może zostać przyjęta do rozpoznania?
- I CSK 417/20 2020-10-29Czy w przypadku, gdy organ składa użytkownikowi wieczystemu oświadczenie o ustaleniu pierwszej opłaty rocznej, a następnie z powodu wątpliwości co do skuteczności doręczenia składa je ponownie w kolejnym roku kalendarzow…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 224 § 2 KC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy