V CSK 138/18

WyrokIzba Cywilna2018-08-30

Skład orzekający: Karol Weitz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wieczysty użytkownik może skutecznie żądać ustanowienia służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego, jeżeli urządzenia przesyłowe zostały zainstalowane na nieruchomości Skarbu Państwa przed oddaniem jej w użytkowanie wieczyste?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że choć służebność przesyłu może być ustanowiona na prawie użytkowania wieczystego, użytkownik wieczysty nie może skutecznie żądać jej ustanowienia, gdy urządzenia przesyłowe zostały zainstalowane przez przedsiębiorstwo państwowe w okresie jednolitej własności państwowej, na nieruchomości Skarbu Państwa, przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy, będący wieczystymi użytkownikami nieruchomości, domagali się ustanowienia służebności przesyłu. Urządzenia przesyłowe zostały zainstalowane na nieruchomości w okresie obowiązywania jednolitej własności państwowej, gdy nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Wnioskodawcy powołali się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości żądania ustanowienia służebności przesyłu na prawie użytkowania wieczystego w takich okolicznościach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawców na rzecz uczestnika postępowania koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 138/18 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku T.D. i B.D. przy uczestnictwie ,,T.” S.A. w K. i Gminy O. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II Ca […]/17, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawców na rzecz uczestnika postępowania ,,T.” Spółki Akcyjnej w K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 września 2017 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołali się na wystąpienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego przesądzenia, czy wobec braku w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste ograniczeń co do obciążenia prawa użytkowania wieczystego przez użytkownika wieczystego poprzez ustanowienie służebności przesyłu, braku zastrzeżeń co do istnienia ograniczenia obciążającego nieruchomość oddaną w użytkowanie wieczyste w postaci służebności przy jednoczesnej pełnej aprobacie właściciela nieruchomości do obciążenia w ten sposób prawa użytkowania wieczystego oraz złożenia oświadczenia skutkującego przejściem na wnioskodawców praw i obowiązków w zakresie regulacji tytułu prawnego przedsiębiorcy przesyłowego do gruntu, wieczysty użytkownik może skutecznie żądać ustanowienia takiej służebności na prawie użytkowania wieczystego, a więc czy regulacja tytułu prawnego przedsiębiorcy przesyłowego do nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, którego urządzenia przesyłowe zostały posadowione w okresie obowiązywania jednolitej własności państwowej, powinna nastąpić w granicach 3 art. 233 k.c. w stosunku do użytkownika wieczystego, jako podmiotu, który został rzeczywiście ograniczony w swoim prawie. Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Twierdzenia skarżącego nie wystarczają do wykazania, by w sprawie doszło do ziszczenia się przesłanki wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zaprezentowana w skardze argumentacja abstrahuje od ustalonych przez Sądy obu instancji okoliczności faktycznych sprawy, w których świetle urządzenia przesyłowe zostały zainstalowane na nieruchomości pozostającej w użytkowaniu wieczystym skarżących w okresie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej, gdy nieruchomość ta stanowiła jeszcze własność Skarbu Państwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że co prawda służebność przesyłu może być ustanowiona na prawie użytkowania wieczystego, jednak użytkownik wieczysty nie może skutecznie żądać ustanowienia takiej służebności, jeżeli urządzenia przesyłowe – zainstalowane przez przedsiębiorstwo państwowe w okresie obowiązywania zasady jednolitej własności państwowej – znajdowały się na nieruchomości Skarbu Państwa przed oddaniem jej w użytkowanie wieczyste (por. uchwałę siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2017 r., III CZP 101/16, OSNC 2017, nr 11, poz. 123, postanowienie z dnia 15 marca 2018 r., III CZP 112/17, nie publ.). Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.). 4 O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 520 § 3, art. 98 § 3 w związku z art. 99 oraz art. 108 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. aj ał

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 233 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2art. 13 § 2 KPCart. 520 § 3art. 98 § 3art. 99art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy