V CSK 14/19

WyrokIzba Cywilna2019-05-06

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana stanu prawnego na etapie postępowania międzyinstancyjnego, która w sposób znaczący zmienia stan prawny, determinuje konieczność wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego w celu zapewnienia stronie prawa do rozpoznania sprawy przez dwie instancje?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżące nie wykazały istnienia istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Wskazano, że zmiana stanu prawnego na etapie międzyinstancyjnym nie zawsze wymaga orzeczenia kasatoryjnego, a sąd odwoławczy nie jest zobowiązany do ponownego przeprowadzania postępowania dowodowego, jeśli materiał zgromadzony przez sąd pierwszej instancji jest wystarczający do rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Wnioskodawczynie złożyły skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. o zniesienie współwłasności. Zarzuciły sądowi drugiej instancji pominięcie zmiany stanu prawnego wynikającej z ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, która weszła w życie w trakcie postępowania międzyinstancyjnego. Twierdziły również, że sąd odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, nie przeprowadzając postępowania dowodowego i opierając się na definicji z prawa administracyjnego zamiast z prawa cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 14/19 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku E. S. i T. S. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyń od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Podkreślenia przy tym wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Skarżące we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołały przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Podały, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne i potrzeba wyjaśnienia czy zmiana przepisów na etapie międzyinstancyjnym, która w sposób znaczący zmienia stan prawny, determinuje konieczność wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego celem realnego zapewnienia stronie prawa do rozpoznania jej sprawy przez dwie instancje. W sprawie zachodzi również konieczność wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sadów, a mianowicie wzajemnego stosunku przepisów prawa administracyjnego względem przepisów prawa cywilnego w postępowaniu o zniesienie współwłasności, jeśli przepisy te regulują te same zagadnienia, ale w ramach różnych reżimów prawnych. Skarga kasacyjna jest też oczywiście zasadna z uwagi na naruszenie przepisów art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2018 r., poz. 1506, dalej: „ustawa o zmianie ustawy o własności lokali”). Sąd Okręgowy w swoim rozstrzygnięciu całkowicie pominął zmianę stanu prawnego, jaka nastąpiła na etapie postępowania międzyinstancyjnego tj. w dniu 23 sierpnia 2018 r., kiedy to ustawa o zmianie ustawy o własności lokali weszła w życie. Tymczasem zmiana to, zgodnie z intencją ustawodawcy, miała zastosowanie również do postępowań w toku. Sąd drugiej instancji naruszył również art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. w zw. z 13 § 2 k.p.c. oraz art. 176 3 ust. 1 Konstytucji RP ponieważ nie przeprowadził postępowania dowodowego we własnym zakresie, nie dokonał oceny dowodów zgormadzonych przez Sąd pierwszej instancji, ograniczył się do wskazania art. 3 punkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz.1202) jako podstawy rozstrzygnięcia bez analizy odnośnie do tego, kiedy została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę oraz bez wskazania, dlaczego Sąd zastosował definicję z prawa administracyjnego, a nie bliższą systemowo definicję z prawa cywilnego wynikającą z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1468, ze zm.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analiza wskazanych przez skarżące przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i ich uzasadnienie nie dają podstaw do przyjęcie, że wskazywane przesłanki istotnie w sprawie wystąpiły. Wątpliwości wyartykułowane we wniosku koncentrują się na zagadnienie obowiązywania (11 lipca 2003 r.) zarówno art. 2a prawa budowlanego jak i obowiązywania (od 23 sierpnia 2018 r.) art. 1c ustawy o własności lokali. Biorąc pod uwagę, że oba przepisy regulują analogiczną materię nie można twierdzić, że sąd drugiej instancji orzekał w odmiennym stanie prawnym. Stan prawny był nowy ale nie odmienny przy czym wyjątek przewidziany w tym przepisie (in fine) nie dotyczył niniejszej sprawy. Skarżące pomijają, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynikało, iż pozwolenie na budowę „Zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z budową urządzeń związanych z w/w budynkami”, znak […] została wydana w dniu 23 września 2015 r., a więc po 11 lipca 2003 r., co skutkowało ograniczeniami w ustanowieniu większej niż dwa odrębnej własności lokali. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw] aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 316 § 1 KPCart. 391 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 2 ust. 2art. 386 § 4 KPCart. 382 KPCart. 176art. 3art. 3 pkt 3art. 2a

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy