V CSK 148/14
WyrokIzba Cywilna2014-10-17
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która nie dotyczy materii rozpoznawanej przez sąd drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie dotyczy ona materii, która była przedmiotem rozpoznania przez sąd drugiej instancji. W sytuacji, gdy zarzuty skargi kasacyjnej odnoszą się do kwestii prawnych, które w danej sprawie w ogóle nie wystąpiły, nie można mówić o występowaniu istotnych zagadnień prawnych ani o naruszeniu przepisów prawa materialnego czy postępowania. Skarga taka nie może wywołać skutków prawnych związanych z jej wniesieniem.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności przesyłu gazociągu na ich nieruchomości, za co sąd pierwszej instancji zasądził wynagrodzenie. Wnioskodawcy zaskarżyli postanowienie w części dotyczącej wysokości wynagrodzenia, uznając je za zaniżone. Sąd Okręgowy oddalił apelację. W skardze kasacyjnej wnioskodawcy zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu, mimo że kwestia zasiedzenia nie była przedmiotem postępowania przed sądem pierwszej instancji ani drugiej instancji. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną, która dotyczyła innej sprawy (dotyczącej linii elektroenergetycznej i zarzutu zasiedzenia), niż ta, w której została wniesiona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 148/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku S. P. i B. P. przy uczestnictwie P. […] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ustanowienie służebności przesyłu gazociągu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r. Sąd Rejonowy w B. ustanowił na opisanej bliżej nieruchomości wnioskodawców, na rzecz przedsiębiorstwa uczestnika postępowania, szczegółowo określoną służebność przesyłu dotyczącą gazociągu, za wynagrodzeniem w kwocie 4 396 zł zasądzonym od uczestnika na rzecz wnioskodawców. Od powyższego postanowienia wnieśli apelację wnioskodawcy zaskarżając je jedynie w części dotyczącej wysokości wynagrodzenia, uznając je za zaniżone. Postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. W skardze kasacyjnej wniesionej od tego postanowienia, pełnomocnik wnioskodawców zarzucił naruszenia prawa materialnego: art. 285 k.c. i art. 3051 k.c. przez ich pominiecie, co doprowadziło do przyjęcia, że w sprawie doszło do zasiedzenia służebności przesyłu na rzecz uczestnika postępowania oraz art. 176 k.c. przez przyjęcie, że istnieje możliwość doliczenia okresu posiadania służebności przesyłu przez Skarb Państwa w okresie do 1 lutego 1989 r. do okresu posiadania uczestnika i jego poprzedników prawnych, a także naruszenie - nie wskazanych - przepisów postępowania przez nierozpoznanie sprawy co do istoty. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pełnomocnik wnioskodawców wskazał na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych: 1. czy dopuszczalne jest ustanowienie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu bez określenia nieruchomości władnącej, 2. czy jest dopuszczalne rozpoznanie zarzutu zasiedzenia, który został podniesiony bez wskazania konkretnej treści zasiedzianej służebności, 3. jaka jest treść służebności przesyłu zasiedzianej przez uczestnika w sytuacji, gdy podniósł on zarzut jedynie w stosunku do korzystania z przestrzeni powietrznej nad gruntem należącym do wnioskodawcy, 4. czy służebność przesyłu uregulowana w art. 3051 do 3054 k.c. jest szczególnym rodzajem służebności gruntowej, 5. czy przed uregulowaniem tej służebności we wskazanych wyżej przepisach dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności
3 przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa i 6. czy okres posiadania przez przedsiębiorstwo nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu przed jej uregulowaniem w art. 3051 do 3054 k.c. podlega zaliczeniu do okresu posiadania niezbędnego do jej zasiedzenia? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analiza zaskarżonego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia oraz analiza skargi kasacyjnej i wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania wskazuje jednoznacznie, że skarga kasacyjna nie dotyczy sprawy, w której została wniesiona, choć wskazuje jej uczestników postępowania, sygnaturę akt i postanowienie Sądu drugiej instancji w niej wydane. W sprawie bowiem Sąd uwzględnił wniosek wnioskodawców o ustanowienie na ich nieruchomości służebności gruntowej przesyłu dotyczącej gazociągu, na rzecz przedsiębiorstwa uczestnika postępowania i zasądził z tego tytułu odpowiednie wynagrodzenie, nie zajmując się w ogóle kwestią zasiedzenia służebności przez uczestnika, gdyż taki zarzut nie został podniesiony w sprawie. Natomiast skarga kasacyjna dotyczy sytuacji, gdy wniosek o ustanowienie na nieruchomości wnioskodawców służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego odnosił się do linii elektroenergetycznej i został oddalony z powodu uwzględnienia zarzutu uczestnika postępowania nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej służebności opisanej we wniosku. Rozpoznawana skarga kasacyjna ma identyczną treść jak wiele innych skarg kasacyjnych wniesionych przez tego samego pełnomocnika w prowadzonych przez niego kilkudziesięciu sprawach o ustanowienie służebności przesyłu, w których wnioski zostały oddalone z powodu uwzględnienia zarzutu zasiedzenia służebności przez uczestnika (porównaj między innymi sprawy: V CSK 465/13, V CSK 615/13, V CSK 667/13, V CSK 117/14, V CSK 141/14, V CSK 142/14, V CSK 143/14, V CSK 144/14, V CSK 151/14). Nie dotyczy natomiast problematyki rozpoznawanej sprawy. W tych okolicznościach jest zatem oczywiste nie tylko to, że nie występują w sprawie zagadnienia prawne przedstawione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odnoszące się do kwestii, które w tej sprawie w ogóle
4 nie były przedmiotem rozpoznania, lecz również oczywiste jest, iż w sprawie nie wystąpiły - gdyż nie mogły wystąpić - zarzucane w skardze kasacyjnej uchybienia, skoro zarzuty w niej postawione dotyczą materii, która w ogóle w sprawie nie występuje. Taka skarga nie może wywołać skutku związanego z jej wniesieniem, nie ma zatem żadnych podstaw do przyjęcia jej do rozpoznania. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu. [aw]
Powiązane orzeczenia
- V CSK 593/13 2014-06-24Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu, podniesiona na podstawie istotnego zagadnienia prawnego, spełnia wymogi formalne umożliwiające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 615/13 2014-06-27Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołują się na istotne zagadnienia prawne, które zostały już rozstrzygnięte w orze…
- V CSK 595/13 2014-06-24Czy skarga kasacyjna dotycząca ustanowienia służebności przesyłu, podniesiona na podstawie istotnego zagadnienia prawnego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- II CSK 49/14 2014-07-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu spełnia kryteria przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie oczywistej zasadności?
- I CSK 6923/22 2023-04-27Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 285 KCart. 3051 KCart. 176 KCart. 3051art. 3989 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy