V CSK 149/19
WyrokIzba Cywilna2019-10-22
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy powód dochodzi odszkodowania wyłącznie dla siebie, a pozwani zarzucają brak jego legitymacji procesowej, sąd pierwszej instancji jest zobowiązany do zastosowania art. 195 § 1 k.p.c. w celu zapewnienia współuczestnictwa koniecznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zastosowanie art. 195 § 1 k.p.c. wymaga, aby sytuacja prawna kilku osób była jednakowa w stosunku do żądania pozwu wniesionego przez jedną z nich, która nie posiada samodzielnego uprawnienia. W niniejszej sprawie powód jednoznacznie twierdził, że dochodzona szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego, a nie przez wspólników lub spółkę, co wykluczało istnienie współuczestnictwa koniecznego z urzędu.Stan faktyczny
Powód J.P. wniósł pozew o zapłatę. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że dochodzona wierzytelność wchodzi w skład majątku spółki cywilnej, co wymagało zastosowania art. 195 § 1 k.p.c. ze względu na współuczestnictwo konieczne wspólników. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanych zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 149/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa J.P. przeciwko L.K. i I.K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5417 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 września 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) w sprawie o zapłatę oddalił apelację powoda J.P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 lutego 2018 r., oddalającego powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując, że jest oczywiście uzasadniona, gdyż dochodzona pozwem wierzytelność wchodzi w skład majątku spółki cywilnej, zatem po stronie powodowej zachodziło współuczestnictwo konieczne obojga wspólników, a Sąd pierwszej instancji był zobligowany do zastosowania art. 195 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2 W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia trafnie podniesiono, że zastosowanie art. 195 k.p.c., wywodzone ze współuczestnictwa koniecznego po stronie powodowej, jest uzasadnione tylko wtedy, gdy sytuacja prawna kilku osób jest jednakowa w stosunku do żądania zawartego w pozwie wniesionym tylko przez jedną z tych osób, niemającą jednak w tym zakresie samodzielnego uprawnienia (legitymacji). Z akt sprawy tymczasem w sposób oczywisty wynika, co zaakcentował także Sąd Apelacyjny, że powód – nie tylko w pozwie, ale także w toku postępowania – twierdził jednoznacznie, iż dochodzona szkoda została poniesiona wyłącznie przez niego – nie przez wspólników lub spółkę – i że tylko on był stroną rozwiązanej umowy dzierżawy. Stanowiska swego nie zmienił nawet wtedy, gdy pozwani zarzucali brak jego legitymacji w dochodzeniu wytoczonego powództwa, zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł podejmować jakichkolwiek działań z urzędu, a w szczególności „zmuszać” do wstąpienia do sprawy osoby, która nie była wskazywana przez powoda jako uprawniona ani sama takiej deklaracji nie składała. W tym stanie rzeczy nie można mówić o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wskazywanej przez powoda jako przesłanka przyjęcia jej do rozpoznania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 993/23 2024-03-22Czy tożsamość sposobu ustalenia wysokości roszczenia może być uznana za przesłankę łączącą przedmiotowo następujące po sobie sprawy, co miałoby przesądzać o powstaniu stanu powagi rzeczy osądzonej (art. 199 § 1 pkt 2 k.p…
- I CSK 3448/23 2024-10-11Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy powódka powołuje się na oczywistą zasadność skargi oraz istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości dochodzenia roszczenia o zwrot nienależnego świadcz…
- II CSK 275/16 2016-12-06Czy w sytuacji prowadzenia postępowania i wydania wyroku tylko wobec jednego ze współuczestników koniecznych zachodzi przesłanka nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 72 § 2 k.p.c. i czy stano…
- III CSK 266/19 2020-01-09Czy w postępowaniu nieprocesowym o zniesienie współwłasności, w którym zgłoszono roszczenia o zwrot nakładów i pożytków, przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. o zmianie podmiotowej znajduje zastosowanie, a jeśli tak, to czy zgod…
- V CSK 558/14 2015-04-09Czy brak uchwały wspólników, wymaganej zgodnie z art. 228 pkt 2 k.s.h. dla postanowień dotyczących roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy zawiązaniu spółki lub sprawowaniu zarządu, wpływa na skuteczność czynności…
Powołane przepisy
art. 195 § 1 KPCart. 195 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy