V CSK 194/17
WyrokIzba Cywilna2017-10-12
Skład orzekający: Józef Frąckowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla ustanowienia hipoteki na użytkowaniu wieczystym nieruchomości zabudowanej, która może być uznana za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, wymagana jest uchwała walnego zgromadzenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla ustanowienia hipoteki na użytkowaniu wieczystym nieruchomości zabudowanej, nawet jeśli można ją uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wymagana uchwała walnego zgromadzenia. Wynika to z faktu, że przepisy regulujące ustanawianie hipoteki jednoznacznie wykluczają możliwość ustanowienia jej na zorganizowanej części przedsiębiorstwa, co czyni kwalifikację nieruchomości jako takiej bez znaczenia dla tej kwestii.Stan faktyczny
Powódka R. Sp. z o.o. spółka komandytowa złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w W. dotyczącego uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Skarga kasacyjna została oparta na przesłance potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości. Spór dotyczył ustanowienia hipoteki na użytkowaniu wieczystym nieruchomości zabudowanej, która mogła być uznana za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 194/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Frąckowiak w sprawie z powództwa R. Spółki z o.o. Spółki komandytowej w W. przeciwko […] Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 października 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt X Ga (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą
2 mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powódka R. Sp. z o.o. spółka komandytowa w W. we wniesionej skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 października 2016 r. wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Szczegółowa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości. Z art. 393 pkt. 3 k.s.h. wynika, że uchwała walnego zgromadzenia jest potrzebna między innymi dla ustanowienia na zorganizowanej części przedsiębiorstwa ograniczonego prawa rzeczowego. Hipoteka jest niewątpliwie ograniczonym prawem rzeczowym, jednakże o tym co może być przedmiotem hipoteki przesądza jednoznacznie art. 65 § 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (jedn. tekst Dz. U. z 2017, poz. 1007). Z przepisu tego wynika, że na zorganizowanej części przedsiębiorstwa hipoteka nie może być ustanowiona. Tym samym dla ustanowienia hipoteki na użytkowaniu wieczystym nieruchomości zabudowanej nawet, jeżeli można ją uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa nie jest wymagana uchwała walnego zgromadzenia, bowiem taka kwalifikacja tej nieruchomości nie ma znaczenia z punktu widzenia przepisów regulujących ustanawianie hipoteki. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Na wniosek pozwanego zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw
3
Powiązane orzeczenia
- I CSK 383/25 2026-01-08Czy właściciel nieruchomości może w trakcie postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wykazywać, że nieruchomość, na której ustanowiono hipotekę, faktycznie stanowi zorganizowaną c…
- IV CK 555/04 2005-02-16Czy ustanowienie hipoteki na nieruchomościach wchodzących w skład przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wymaga uchwały walnego zgromadzenia spółki akcyjnej na podstawie art. 393 pkt 3 k.s.h.?
- IV CSK 210/10 2010-12-09Czy ustanowienie hipoteki na zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, a jej brak skutkuje nieważnością czynności prawnej?
- III CSK 273/19 2020-05-22Czy hipoteka przymusowa wpisana do księgi wieczystej po ujawnieniu w niej roszczenia o powrotne przeniesienie własności nieruchomości może zostać wykreślona na podstawie art. 18 ustawy o księgach wieczystych i hipotece?
- V CSK 381/16 2017-04-27Czy w postępowaniu wieczystoksięgowym możliwe jest wpisanie hipoteki łącznej do księgi wieczystej lokalu mieszkalnego, który został wyodrębniony z nieruchomości obciążonej hipoteką i sprzedany jako wolny od obciążeń, naw…
Powołane przepisy
art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 393 pkt. 3 KSHart. 65 § 2art. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy