V CSK 195/21
WyrokIzba Cywilna2021-11-09
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustaleń faktycznych w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej może być przyjęta do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli zarzuty skarżącego koncentrują się wokół ustaleń faktycznych i oceny dowodów, które nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania ewidentnej wadliwości orzeczenia, a nie jedynie kwestionowania ustaleń faktycznych. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 398¹³ § 2 k.p.c.).Stan faktyczny
Uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność. Argumentowali, że materiały dowodowe wskazują na możliwość poprowadzenia drogi koniecznej inną, bardziej uzasadnioną społeczno-gospodarczo trasą. Zarzuty skarżących koncentrowały się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych sądów niższych instancji dotyczących przebiegu drogi koniecznej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398⁹ § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 195/21 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku J. B. przy uczestnictwie A. K. i D. K. o ustanowienie drogi koniecznej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników od postanowienia Sądu Okręgowego J. z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt II Ca (…) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.). Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Uczestnicy wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wynikającą z tego, że „materiały
2 dowodowe wskazują na możliwość poprowadzenia drogi koniecznej inną trasą niż wskazana we wniosku przez wnioskodawcę”. Zdaniem skarżących „już nawet pobieżne ustalenia wskazują, że zaproponowany przez uczestników postępowania przebieg drogi koniecznej jest ze względów społeczno-gospodarczych bardziej uzasadniony. Na krawędzi działek nr 70/8 i 70/9 wytyczono już w kierunku ulicy B. drogę wewnętrzną. Jej skomunikowanie z działką wnioskodawcy jest łatwiejsze i nie obciąża nadmiernie działek 70/8 i 70/9 (…). Brak udziału w postępowaniu właścicieli działek sąsiadujących uniemożliwił jednak możliwość rozpoznania i prawidłowej oceny poprowadzenia drogi koniecznej zgodnie z propozycją uczestników postępowania - w kierunku ulicy B. (działka nr 79)”. Na powyższych stwierdzeniach uczestnicy wyczerpali argumentację uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wiąże się z ewidentną i widoczną już na pierwszy rzut oka wadliwością zaskarżonego orzeczenia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Obowiązkiem skarżącego powołującego się na tę przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wskazanie na zastosowany lub mający zastosowanie w sprawie przepis, który sąd drugiej instancji naruszył w stopniu kwalifikowanym w związku z niezasadnym zastosowaniem lub niezastosowaniem (postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest jednak samo w sobie oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia i do istnienia takiego związku między wytykanym uchybieniem, a wynikiem postępowania w sprawie powinien zmierzać skarżący (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl., z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.). Skonfrontowanie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie potwierdza tezy uczestników o ewidentnej wadliwości zaskarżonego postanowienia, której stwierdzenie nie wymaga prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Zarzuty
3 uczestników koncentrują się bowiem wokół ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, a odnoszących się do tego, w jaki sposób należy wytyczyć drogę konieczną do nieruchomości wnioskodawcy z zachowaniem zasady, że powinien on być optymalny z punktu widzenia interesów właściciela nieruchomości pozbawionej odpowiednego dostępu do drogi publicznej oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich. O wyniku postępowania w sprawie zadecydowały szczegółowe ustalenia sądów na temat położenia, przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego i sposobu użytkowania zarówno nieruchomości wnioskodawcy, jak i nieruchomości sąsiednich. Argumentacja, do której odwołują się skarżący pomija ustalenia faktyczne dokonane w sprawie, gdy tymczasem z art. 3983 § 3 k.p.c. wynika, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej byłby związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 382/13 2014-04-09Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeśli jej podstawą są zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów?
- II CSK 646/18 2019-06-17Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na przesłankę oczywistej zasadności?
- II CSK 297/16 2016-12-06Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, a jeśli nie, to czy takie zarzuty mogą stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczy…
- V CSK 590/18 2019-09-27Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- I CSK 7046/22 2024-05-06Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbież…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy