V CSK 205/18
WyrokIzba Cywilna2018-10-26
Skład orzekający: Anna Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na błędnej wykładni art. 58 § 2 k.c. i art. 321 k.p.c. w sprawie o zniesienie współwłasności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. Wskazano, że oczywistość naruszenia prawa wymaga, aby było ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, a samo naruszenie przepisu nie przesądza o oczywistej zasadności skargi, jeśli nie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 58 § 2 k.c. poprzez przyjęcie, że zastosowanie tego przepisu nie wymaga wykazania naruszenia konkretnej zasady współżycia społecznego. Podniósł również zarzut naruszenia art. 321 k.p.c. poprzez orzeczenie ponad żądanie, uznając umowę za pozorną, mimo braku takiego zarzutu w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 205/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku A. S. przy uczestnictwie J. Ł. i M. S. o zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno służyć ochronie obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania, oraz zapewnieniu jednolitości orzecznictwa sądowego w takich sprawach, w których możliwe jest dokonanie zasadniczej wykładni przepisu prawa, mającej walor generalny i abstrakcyjny (post. SN z dnia 7 kwietnia 2009 r., II CSK 13/09, wyrok SN z dnia 23 lutego 2006 r. II CSK 126/05, post. SN z dnia 4 lutego 2000 r., nie publ.). Wnioskodawca A. S. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w J. z dnia 21 grudnia 2017 r. oddalającego jego apelację od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w J. z dnia 4 sierpnia 2017 r. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na błędną wykładnię art. 58 § 2 k.c. opierającą się na przyjęciu, że zastosowanie art. 5 k.c. nie wymaga wykazania jaka konkretnie zasada współżycia społecznego została naruszona. Sąd drugiej instancji, zdaniem skarżącego, naruszył również treść 321 k.p.c. orzekając ponad żądanie, ponieważ uznał, iż umowa sprzedaży zawarta a dniu 24 sierpnia 2000 r. była umową pozorną, w sytuacji, gdy w pozwie oraz w toku postępowania zarzut pozorności umowy nie został podniesiony. W związku z powołaniem się przez skarżącego na oczywistą zasadność wniesionej skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że jej istnienie ma miejsce w razie wystąpienia kwalifikowanej postaci naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego a uzasadnienie wniosku w tym zakresie powinno zmierzać do wykazania takiego stanu. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu
3 podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu i mających zastosowanie przepisów. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo naruszenie konkretnego przepisu prawa przez sąd, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, nie publ.). Skarżący nie sprostał powyższym wymogom. Brak podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego, że doszło do naruszenia art. 321 k.p.c. skoro M. S. domagał się stwierdzenia nieważności umowy darowizny z dnia 27 listopada 2000 r. i takiej treści rozstrzygnięcie zapadło w sprawie. Powołanie się przez sądy się na przyczynę nieważności w postaci nadużycia zaufania mocodawcy, a więc nielojalne działanie pełnomocnika, krzywdzące mocodawcę, sprzeczne ze znaną pełnomocnikowi jego wolą, nie wskazuje na przyjęcie jako podstawy faktycznej rozstrzygnięcia art. 83 k.c. ale kieruje ku podstawie przyjętej przez sądy, to jest art. 58 § 2 k.c., i nie prowadzi do uznania, że iżby moralny nakaz działania uczciwego nie był dostatecznie jasną zasadą współżycia społecznego. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aj
Powiązane orzeczenia
- V CSK 444/20 2021-06-16Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność środka zaskarżenia, a sąd drugiej instancji wydał rozstrzygnięcie sprzeczne ze zgodnym stanowiskiem uczestników p…
- III CSK 44/17 2017-06-30Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c. w sprawie o zniesienie współwłasności?
- IV CSK 316/15 2015-11-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, w której skarżący powołuje się na oczywistą zasadność, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- IV CSK 198/15 2015-10-15Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. (oczywista zasadność skargi) w sytuacji, gdy skarżący jedynie powołuje się na oczywiste naruszenie przepisów…
- I CSK 67/17 2017-06-29Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje w sposób kwalifikowany oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 58 § 2 KCart. 5 KCart. 321 KPCart. 83 KC§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy