V CSK 237/14

WyrokIzba Cywilna2014-11-21

Skład orzekający: Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Twierdzenie o istnieniu istotnego zagadnienia prawnego wymaga jego sformułowania z przytoczeniem przepisów prawa, wyjaśnienia jego istoty oraz wykazania wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Odwołanie się do potrzeby wykładni przepisów wymaga wskazania, że przepis nie doczekał się wykładni lub jego wykładnia jest niejednolita, co uzasadnia publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. dotyczącego zatwierdzenia uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na istnienie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia tych przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 237/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku R. S. przy uczestnictwie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział W., M. Sp. z o.o. w P., L. S.-S., K. S. i W. S. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 listopada 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłankach określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją w piśmiennictwie rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie. Ponadto zagadnienie powinno zostać sformułowane z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których powstało. Wreszcie, zagadnieniu prawnemu musi towarzyszyć odpowiedni wywód zawierający należycie uzasadnioną argumentację, przemawiającą za jego rozstrzygnięciem w określony sposób oraz wykazującą wadliwość sposobu rozwiązania przedmiotowego zagadnienia w zaskarżonym orzeczeniu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 grudnia 2011 r., III SK 29/11, z dnia 19 października 2012 r., III SK 10/12, z dnia 18 września 2012 r., II CSK 150/12, z dnia 19 czerwca 2013 r., VCSK 420/12 - nie publ.). Tymczasem Skarżący ograniczył się do jednozdaniowego wskazania, ze w sprawie występuję istotne zagadnienie prawne, nie wiążąc go z żadnym konkretnym przepisem, ani też nie wyjaśniając jego istoty. Odnosząc się do potrzeby dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości oraz wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, trzeba wskazać, że odwołanie się do tej przesłanki wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w powołanym przez skarżącego orzecznictwie sądów. Tylko wtedy wykazany zostanie 3 publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej, której celem podstawowym jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2007 r., I UK 60/07, nie publ.). Skarżący natomiast powołał się na problem, który był dotychczas jednolicie wykładany w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a przytoczone przez niego rozbieżności dotyczyły stanowisk wyrażanych w doktrynie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie jest błędem istotnym nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (zob. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09 oraz z dnia 1 grudnia 2011 r., I CSK 85/11 - nie publ.). Sąd Najwyższy wypracował również kryteria, które sądy orzekające w sprawie powinny uwzględnić. Zgodnie z nimi, ocena sądu powinna odnosić się do konkretnych okoliczności sprawy, nieodzownych do ustalenia, jakich aktów staranności można było wymagać od strony (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006, nr 5, poz. 94, BSN 2005, nr 11, s. 12 oraz z dnia 29 listopada 2012 r., II CSK 172/12, „Monitor Prawa Bankowego" 2013, nr 10, s. 51). Z ustaleń Sądu Okręgowego w W. dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że spadkobierca nie dołożył należytej staranności. Stanowisko to zostało uzasadnione z obszernym odniesieniem do kryteriów ustalonych przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie może zaś opierać się na zarzutach dotyczących ustalenia faktów albo oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy uznał, że przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania nie zostały spełnione i orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy