V CSK 237/16
WyrokIzba Cywilna2016-11-30
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie wspólnoty mieszkaniowej o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości wspólnej, oparte na art. 118 k.c., podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez wspólnotę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c. nie zostały spełnione. Wskazano, że wspólnota mieszkaniowa, zgodnie z ustawą o własności lokali, nie prowadzi działalności gospodarczej, a jej celem jest sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną. Odmienny status prawny spółdzielni mieszkaniowych, do których odwoływała się skarżąca, nie może być podstawą do stosowania analogicznych przepisów dotyczących przedawnienia.Stan faktyczny
Powódka, Wspólnota Mieszkaniowa, domagała się zapłaty od pozwanej Z. S.A. tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości wspólnej. Sąd Okręgowy wydał wyrok na korzyść powódki. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania i uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 237/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej (…) przy ul. Ł. w R. przeciwko Z. S.A. w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz powódki kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną strony pozwanej Z. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.:
3 postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia, czy roszczenie wspólnoty mieszkaniowej o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości wspólnej na podstawie art. 118 k.c. podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia jako mające związek z prowadzeniem działalności gospodarczej wspólnoty mieszkaniowej w zakresie zarządzania nieruchomością wspólną takiej wspólnoty. Skarżąca przedstawiła uzasadnienie, przy pomocy którego starała się dowieść wystąpienia tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ale brak jest w nim takiej argumentacji, która wskazywałaby na możliwość zaistnienia rozbieżnych ocen zaprezentowanego problemu. Status prawny, charakter i wreszcie w konsekwencji cel oraz zakres działalności wspólnoty mieszkaniowej kształtują art. 6 i art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892, uzupełniająco należy mieć na uwadze art. 18, 20, 21, 22 i 27, które nie wskazują na gospodarczy charakter działalności ani wspólnoty mieszkaniowej, ani zarządcy czy zarządu, których to umocowanie wypływa z woli właścicieli lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową). Z przepisów tych i z orzecznictwa wynika wyraźnie, że wspólnota mieszkaniowa nie może występować w innej roli niż została przewidziana dla niej przez ustawodawcę, ma zdolność prawną tylko w granicach celów wspólnoty mieszkaniowej, celem tym nie jest działalność gospodarcza, lecz sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną i w tym zakresie może posiadać własny majątek, który i tak pośrednio należy do właścicieli lokali, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości (zob. m. in.: wyrok SN z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt IV CSK 470/13, www.sn.pl, wyrok SN z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I CSK 379/12, OSNC 2013, nr 11, poz. 130, Biuletyn SN 2013, nr 6, s. 10, wyrok SN z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt I CSK 118/08, www.sn.pl, uchwałę 7 sędziów SN – zasada prawna z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 65/07, OSNC 2008, nr 7 – 8, poz. 69, Biuletyn SN 2007, nr 12, s. 9, a także por.: uchwałę SN z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt III CZP 44/10, OSNC
4 Zbiór Dodatkowy nr A/2011, poz. 19, Biuletyn SN 2010, nr 9, s. 5, wyrok SN z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt V CSK 143/08, www.sn.pl, wyrok SN z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV CK 105/05, www.sn.pl, wyrok SN z dnia 3 grudnia 2004 r., sygn. akt IV CK 613/03, www.sn.pl, uchwałę SN z dnia 23 września 2004 r., sygn. akt III CZP 48/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 153, Biuletyn SN 2004, nr 9, s. 7, uchwałę SN z dnia 24 października 1972 r., sygn. akt III CZP 70/72, OSNC 1973, nr 6, poz. 102). Nie przedstawiono w skardze argumentów prowadzących do uznania potrzeby rozważania zmiany ugruntowanego poglądu. Spółdzielnie mieszkaniowe, do których odwołuje się skarżąca, mają odmienny status prawny, w tym w zakresie prawa prowadzenia działalności gospodarczej, co wyraźnie wynika z art. 1 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 z późn. zm.). Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skarżąca podniosła, że w jej ocenie skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie art. 118 k.c. Nie przedstawiła jednak wywodu prawnego, który wspierałby tezę o podnoszonym przez nią rażącym naruszeniu prawa skutkującym oczywistym uzasadnieniem skargi. Co więcej, argumentacja jest jedynie innym ujęciem wątpliwości interpretacyjnych związanych z zaprezentowanym zagadnieniem prawnym, a co do zasady nie jest możliwe jednoczesne skuteczne wykazywanie, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne dotyczące wykładni określonych przepisów prawa i że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca powołała się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na nieważność postępowania, ale poza powołaniem art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. nie przedstawiła argumentacji dotyczącej tej przesłanki. Niezależnie od tego należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie którykolwiek z przypadków nieważności postępowania nie zachodzi.
5 Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. aj
Powiązane orzeczenia
- I CSK 781/15 2016-09-07Czy roszczenie spółdzielni mieszkaniowej o zwrot części opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i ulega przedawnieniu w terminie trzyletn…
- I CSK 4609/22 2023-02-09Czy wspólnota mieszkaniowa jest uprawniona do samodzielnego uchylenia wcześniej podjętej uchwały, mimo istnienia regulacji art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali, która przewiduje możliwość uchylenia uchwały przez sąd…
- IV CSK 484/19 2020-05-15Czy skarga kasacyjna dotycząca roszczeń o zwrot nakładów na nieruchomość wspólną, poniesionych na podstawie umowy przedwstępnej, od której odstąpiła wspólnota mieszkaniowa, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd N…
- II CSK 154/14 2014-09-23Czy skarga kasacyjna dotycząca uchwały wspólnoty mieszkaniowej, która rzekomo narusza przepisy ustawy o własności lokali, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadno…
- I CSK 268/24 2025-04-23Czy wspólnota mieszkaniowa jest uprawniona do samodzielnego uchylenia wcześniej podjętej uchwały, mimo istnienia regulacji w art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali, która przewiduje możliwość uchylenia uchwały przez są…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 118 KCart. 6art. 17art. 18art. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy