V CSK 247/16
WyrokIzba Cywilna2016-11-23
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca znaczenia pojęcia „czynności przetargowych” w kontekście sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, lub oczywistą zasadność skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności, powołane przez skarżącego istotne zagadnienie prawne dotyczące pojęcia „czynności przetargowych” nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w ustalonym stanie faktycznym, a argumentacja dotycząca rozbieżności w orzecznictwie i oczywistej zasadności skargi była niewystarczająca do uzasadnienia przyjęcia skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Powodowie domagali się nakazania czegoś od pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Skarżąca powołała się na istotne zagadnienie prawne dotyczące znaczenia pojęcia „czynności przetargowych” w kontekście sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Skarżąca twierdziła również, że zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie oraz że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu rażącego naruszenia art. 58 § 1 k.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz powodów solidarnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 247/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa L. K. i P. K. przeciwko A. w W. o nakazanie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz powodów solidarnie 7 200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanej A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji.
3 W ocenie skarżącej, w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące znaczenia pojęcia „czynności przetargowych”, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ich części składowych, warunków obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz stawek szacunkowych gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 540), w szczególności w § 15 tego rozporządzenia. Skarżąca przedstawiła uzasadnienie, którym starała się wykazać zaistnienie tej przesłanki, ale zawarta w nim argumentacja nie przemawia za możliwością wystąpienia odmiennych ocen takiego problemu prawnego. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że wyjaśnienie istotnego zagadnienia prawnego musi mieć również znaczenie w okolicznościach faktycznych sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną. W sprawie niniejszej natomiast stan faktyczny, odnoszący się do wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości dla celów sprzedaży w drodze przetargu w wysokości 231.431,00 zł, ustalonej na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, oraz do ceny nieruchomości, mieszczącej się w granicach dopuszczalnego maksymalnego obniżenia w stosunku do wartości rynkowej (art. 29 ust. 3a w zw. z art. 30 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1491), jak również ustalenia dotyczące okoliczności wskazanych w § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2012 r. nie pozwala na uznanie, że wyjaśnienie pojęcia „czynności przetargowe i sposób ich ustalenia”, o jakich mowa w § 15 tego rozporządzenia, miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć. Zdaniem skarżącej, zachodzi potrzeba wykładni § 15 powołanego rozporządzenia, jako wywołującego rozbieżności w orzecznictwie
4 sądów w odniesieniu do możliwości i zakresu sądowej weryfikacji zasadności decyzji Prezesa Agencji o unieważnieniu przetargu. Wobec orzecznictwa Sądu Najwyższego, które wyraźnie dopuszcza możliwość weryfikacji przed sądami powszechnymi cywilnoprawnych stosunków zobowiązaniowych o szczególnym rodzaju, powołanie się na wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) wydany w sprawie o sygn. akt I ACa (…), którego motywy nie są dostatecznie znane, jawi się jako niewystarczające do wykazania tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. m. in.: wyrok SN z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II CSK 437/08, www.sn.pl, uchwałę SN z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt III CZP 55/06, OSNC 2007, nr 5, poz. 68, Biuletyn SN 2006, nr 7, s. 10, wyrok SN z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt I CKN 148/01, nie publ., uchwałę SN z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt III CZP 95/02, OSNC 2003, nr 11, poz. 146, Biuletyn SN 2003, nr 2, s. 7, uchwałę SN z dnia 25 kwietnia 1996 r., sygn. akt III CZP 36/96, OSNC 1996, nr 9, poz. 115). Posłużenie się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przesłanką uregulowaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Skarżąca powołała się na rażące naruszenie normy prawnej uregulowanej w art. 58 § 1 k.c. w zakresie, w jakim przyjmuje się, że sprzeczność z prawem zawartego w umowie sprzedaży postanowienia o cenie powoduje, iż cała umowa z powodu sprzeczności z prawem jest nieważna. Należy przyznać rację skarżącej, że sprzeczność z prawem przedmiotowo istotnych elementów umowy, przy umowie sprzedaży postanowienia o cenie, powinna skutkować nieważnością czynności prawnej, ale, z przyczyn omówionych wyżej w odniesieniu do pierwszej przesłanki, nie można uznać, że w okolicznościach sprawy występuje sprzeczność postanowienia o cenie z prawem. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że upatrywana przez skarżącą sprzeczność z prawem byłaby wyłącznym wynikiem jej działania, a to razi dowolnością w stosowaniu prawa. Tym samym, argumentacja skarżącej nie przemawia za rażącym naruszeniem prawa skutkującym oczywistym uzasadnieniem skargi w ustalonym przez Sąd II Instancji stanie faktycznym.
5 Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 505/13 2014-05-20Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecz…
- IV CSK 593/19 2020-05-08Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy przedstawione zagadnienia prawne były już wielokrotnie rozważane w judykaturze?
- IV CSK 601/13 2014-04-03Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie, ani oczywistej uzasadnio…
- II CSK 532/20 2021-03-19Czy skarga kasacyjna dotycząca roszczenia o zwrot ceny sprzedaży nieruchomości, wynikającego z nieważnej umowy, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie…
- V CSK 10/20 2020-11-20Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powołane w niej zagadnienia prawne zostały już jednoznacznie rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 29 ust. 3art. 30art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 58 § 1 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy