V CSK 268/15

WyrokIzba Cywilna2015-11-26

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Prezydium Rządu z 4 października 1950 r. w sprawie rozbudowy Miasta T. może stanowić podstawę do wyłączenia możliwości nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści służebności przesyłu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że uchwała Prezydium Rządu z 4 października 1950 r. nie może być zestawiana z decyzjami administracyjnymi, które były przedmiotem wcześniejszego orzecznictwa dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu. Uchwała ta, w przeciwieństwie do indywidualnych decyzji administracyjnych, nie miała konkretnej podstawy faktycznej, oznaczonego adresata, nie podlegała środkom zaskarżenia i nie wiązała się z możliwością uzyskania odszkodowania z uwagi na wywłaszczeniowy charakter.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanego przedsiębiorcy. Podstawą jego roszczenia było twierdzenie, że urządzenia przesyłowe powstały na jego nieruchomości bez tytułu prawnego. Skarżący domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące dopuszczalności uwzględnienia zarzutu zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu, gdy urządzenia te powstały na podstawie uchwały Prezydium Rządu z 4 października 1950 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 268/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa J. Z. przeciwko P. S.A. w T. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 657/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), które sformułował w formie pytania o dopuszczalność uwzględnienia zarzutu zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu na rzecz Skarbu Państwa, gdy urządzenia przesyłowe powstały w wykonaniu inwestycji państwowej na podstawie uchwały Prezydium Rządu z 4 października 1950 r. w sprawie rozbudowy Miasta T. (Mon. Pol. 1950 r. Nr 109, poz. 1372). Skarżący odwołał się przy tym do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13, OSNC 2014, nr 7-8, poz. 68, i stwierdził, że istnieje potrzeba wyjaśnienia, czy tytuł do korzystania z gruntu przez przedsiębiorcę mający oparcie we wskazanej uchwale Prezydium Rządu z 4 października 1950 r. ma taką samą naturę jak rozważany w uchwale z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13, co by oznaczało, że zajęcie nieruchomości na jego podstawie na cele posadowienia na niej urządzeń przesyłowych wyłącza możliwość nabycia przez zasiedzenie służebności o treści służebności przesyłu. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. postanowienie Sądu Najwyższego 3 z 2 października 2001 r., I PKN 129/01, OSNP 2003, nr 18, poz. 436). Skarżący powinien to zagadnienie sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na tle których zagadnienie powstało. Zagadnienie to powinno być nadto „istotne” z uwagi na wagę przedstawionego przez skarżącego problemu interpretacyjnego dla systemu prawa. Skoro jednak skarga kasacyjna wnoszona jest w konkretnej sprawie, to zarówno charakter zgłoszonego w niej roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie. Uchwała Prezydium Rządu z 4 października 1950 r. w sprawie rozbudowy Miasta T. (Mon. Pol. 1950 r. Nr 109, poz. 1372), która - w świetle poczynionych w sprawie ustaleń - miała być jedyną podstawą zajęcia nieruchomości wnioskodawcy pod budowę kolektorów w oczywisty sposób nie może być zestawiana z decyzjami administracyjnym, których dotyczy uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13. Decyzje te były bowiem aktami indywidualnymi, miały zatem konkretną podstawę faktyczną i oznaczonego imiennie adresata, zapadały w postępowaniu przewidującym środki zaskarżenia od nich, oraz - co w świetle rozważanych w sprawie problemów nie mniej istotne - wiązały się z możliwością uzyskania odszkodowania z uwagi na wywłaszczeniowy charakter. Nie ma podstaw do przypisania takich cech uchwale Prezydium Rządu z 4 października 1950 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 k.p.c. oraz – co do kosztów postępowania – art. 98, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490), Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 KPCart. 98art. 108 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy