V CSK 302/16

Sygn. akt V CSK 302/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon w sprawie z wniosku T. K. , J. L. , S. L. , A. M. i B. P. przy uczestnictwie T. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego W W. z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; nie obciąża skarżących kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 2 W związku ze skargą kasacyjną wniesioną przez wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie z wniosku T. K., J. L., S. L., A. M., B. P. przy uczestnictwie T. Spółka Akcyjna z siedzibą w K. o ustanowienie służebności przesyłu zważyć należy, co następuje: Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczyli przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 punkt 1 k.p.c., a więc istnienie istotnego zagadnienia prawnego, którego wyjaśnienie ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedstawienie okoliczności, uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także, na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, nie publ.). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09 i z 12 marca 2010 r., II UK 400/09). Skarżący wskazali kilka w ich ocenie istotnych zagadnień prawnych - czy dopuszczalne jest ustanowienie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu bez określenia nieruchomości władnącej, czy dopuszczalny jest zarzut 3 zasiedzenia, który został podniesiony bez wskazania konkretnej treści zasiedzianej służebności, jaka jest treść służebności przesyłu zasiedzianej, gdy uczestnik podniósł tylko zarzut w stosunku do korzystania z przestrzeni powietrznej, czy służebność przesyłu jest szczególnym rodzajem służebności gruntowej, czy przed art. 3051 k.c. dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa, oraz czy okres posiadania przez przedsiębiorstwo nieruchomości w zakresie odpowiadającym art. 3051 k.c. podlega zaliczeniu do okresu posiadania niezbędnego do zasiedzenia. Jednakże wszystkie te zagadnienia były już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego. Co do konieczności określenia nieruchomości władnącej Sąd Najwyższy wskazał, iż wykonywanie służebności odpowiadającej służebności przesyłu służy zaspokajaniu zmiennych potrzeb gospodarczych. Z tych względów, przy odwołaniu do wykładni celowościowej art. 285 k.c. uznać należy, że w treści orzeczenia stwierdzającego nabycie przez zasiedzenie takiej służebności wystarczające jest ogólne odwołanie do statusu przedsiębiorstwa przesyłowego, jako podmiotu praw rzeczowych, oraz zbędne jest identyfikowanie oraz wprowadzanie do treści postanowienia zapisu dotyczącego nieruchomości władnącej, której jest ono właścicielem (postanowienie SN z dnia 19 lutego 2014 r. V CSK 190/13, postanowienie SN z dnia 6 lutego 2013 r. V CSK 129/12, postanowienie SN z dnia 16 stycznia 2013 r. II CSK 289/12) . W orzecznictwie za podmiot, na rzecz którego służebność mogła być nabyta przed 1 lutego 1989 r. uznawano Skarb Państwa, a od 1 lutego 1989 r. przedsiębiorcę przesyłowego, jeżeli wykazał, że Skarb Państwa przeniósł na jego rzecz posiadanie nieruchomości władnącej (uchwała SN z 22 października 2009 r., III CZP 70/09; wyrok SN z 9 grudnia 2009 r., IV CSK 291/09 oraz postanowienia SN z: 3 października 2011 r., sygn. akt V CSK 502/10; 13 czerwca 2013 r., IV CSK 672/12; 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I CSK 11/05; 10 lipca 2008 r., III CSK 73/08; odmiennie w postanowieniu SN z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt IV CSK 183/11). Zatem w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd, zgodnie z którym możliwe jest nabycie przez zasiedzenie przed 3 sierpnia 2008 r. służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu, ustanawianej nie na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej, bo jej w ogóle 4 nie należy identyfikować, ale bezpośrednio na rzecz Skarbu Państwa (do 1 lutego 1989 r.) albo przedsiębiorcy przesyłowego (od 1 lutego 1989 r.) (uchwały SN z: 7 października 2008 r., sygn. akt III CZP 89/08; 22 maja 2013 r., sygn. akt III CZP 18/13; 27 czerwca 2013 r., sygn. akt III CZP 31/13; wyrok SN z 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II CSK 389/08; postanowienia SN z: 22 lipca 2010 r., sygn. akt I CSK 606/09; 14 listopada 2012 r., sygn. akt II CSK 120/12; 6 lutego 2013 r., sygn. akt V CSK 129/12; 14 czerwca 2013 r., sygn. akt V CSK 321/12). Zatem brak jest wskazania zagadnienia prawnego nowego, jeszcze nie rozstrzygniętego w orzecznictwie. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia powołanych w skardze kasacyjnej przesłanek, uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania, stąd na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. jw