V CSK 316/13

Sygn. akt V CSK 316/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku K. […] S.A. z siedzibą w L. Oddział […] w R. przy uczestnictwie I. G. i A. G. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni K. […] Spółka Akcyjna z siedzibą w L. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 7 marca 2013 r., oddalającego apelację zaskarżającą postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 października 2012 r., w części, którą oddalony został wniosek o ustanowienie drugiej służebności przesyłu w zakresie drugiej nitki rurociągu posadowionego na nieruchomości będącej własnością uczestników I. i A. małżonków G.. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Cel ten może być osiągnięty jedynie poprzez powołanie i wykazanie istnienia przesłanek umożliwiających realizację wskazanych funkcji. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej sprawie, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy w złożonej skardze kasacyjnej wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania jeżeli ten wymóg jest spełniony przynajmniej w odniesieniu do jednej z nich. Dopuszczenie oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej jest bowiem uzasadnione 3 ustrojowo i procesowo jedynie w tych sprawach, w których jej cele mogą być zrealizowane. W art. 3984 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który umożliwiać ma ocenę, czy w danym przypadku wskazane przyczyny zachodzą. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania kasacyjnego jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej wnioskodawczyni wywodziła, że skarga jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie art. 3051 k.c. polegające na zaniechaniu zbadania przez Sądy obu instancji przeznaczenia urządzeń przesyłowych, zgodności treści służebności przesyłu z ich przeznaczeniem, oznaczonego zakresu służebności oraz okoliczności jej ustalenia, a w konsekwencji błędnie przyjął niedopuszczalność ustanowienia dwóch lub więcej służebności przesyłu na tej samej nieruchomości na rzecz jednego przedsiębiorcy przesyłowego, nawet jeśli miałyby one dotyczyć odmiennych urządzeń przesyłowych. W ocenie Sądu Najwyższego powyższa przyczyna nie usprawiedliwia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wnioskodawczyni. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury oparcie wniosku na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, t.j. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m.in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Wbrew twierdzeniom skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia oczywistego naruszenia art. 3051 k.c. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy jednoznacznie wskazał, że w indywidualnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdził brak podstaw do ustanowienia dwóch służebności przesyłu jedynie z tej przyczyny, że na nieruchomości uczestników znajdują się 4 dwie nitki rurociągu i uznając wniosek, co do zasady, za trafny ustanowił jedno ograniczone prawo rzeczowe dotyczące obu elementów sieci przesyłowej wód technologicznych. Z tego rozstrzygnięcia nie wynika ani wprost ani pośrednio, że Sąd Okręgowy w ogóle wykluczył możliwość ustanowienia na rzecz tego samego przedsiębiorcy więcej niż jednej służebności przesyłu obciążającej tę samą nieruchomości na podstawie art. 3051 k.c. W ocenie Sądu meriti takiemu rozwiązaniu w rozpoznawanej sprawie na przeszkodzie stała przede wszystkim niewielka odległość między obu nitkami rurociągu. Okoliczności powyższe, podobnie jak podnoszone przez skarżącego, a związane z ewentualną rozbudową i potencjalną możliwością samodzielnego zbycia niektórych urządzeń znajdujących się na obciążonej nieruchomości, objęte są podstawą faktyczną, a nie prawną rozstrzygnięcia. Tym samym nie została wykazana przesłanka oczywistego naruszenia prawa w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podnieść również należy, że skargi kasacyjnej nie można opierać, nawet pośrednio, na kwestionowaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2012 r., V CSK 529/11, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [aw] jw