V CSK 317/21

WyrokIzba Cywilna2021-08-05

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne orzeczenie stwierdzające roszczenie o usunięcie urządzeń przesyłowych z nieruchomości wyklucza możliwość ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu na podstawie art. 305(2) § 1 k.c. w odniesieniu do tych samych urządzeń?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Sformułowane przez skarżącego wątpliwości nie miały charakteru abstrakcyjnego i uniwersalnego, lecz były osadzone w okolicznościach konkretnej sprawy, polemizując z oceną sądu drugiej instancji. Sąd podkreślił, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie, a w postępowaniu kasacyjnym jest związany podstawą faktyczną rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości, na której wcześniej zapadło prawomocne orzeczenie nakazujące usunięcie urządzeń przesyłowych. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając, że ustanowienie służebności zniweczyłoby wcześniejsze orzeczenie korzystające z powagi rzeczy osądzonej. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, opierając ją na przesłance istotnego zagadnienia prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 317/21 POSTANOWIENIE Dnia 5 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku D. Sp. z o.o. w D. przy uczestnictwie J. B. i E. B. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 sierpnia 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawcy D. Sp. z o.o. z siedzibą w D. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 października 2020 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne na tle art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c. w postaci konieczności odpowiedzi na pytanie, czy prawomocne orzeczenie stwierdzające roszczenie o usunięcie naruszenia własności nieruchomości poprzez nakazanie usunięcia z niej urządzeń przesyłowych wyklucza możliwość ustanowienia na podstawie art. 3052 § 1 k.c. służebności przesyłu na tejże nieruchomości w odniesieniu do tych samych urządzeń przesyłowych. Sformułowane przez skarżącego wątpliwości na tle powołanych przepisów nie odpowiadają założeniom przyjętym w orzecznictwie Sądu Najwyższego dla rozumienia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego. Wyartykułowane w uzasadnieniu wniosku kwestie nie mają charakteru abstrakcyjnego i uniwersalnego, lecz są osadzone w okolicznościach sprawy, której dotyczą i są 3 pytaniem w tej właśnie sprawie. Skarżący, powołując się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, polemizuje ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, który stwierdził, że uwzględnienie złożonego wniosku o ustanowienie służebności przesyłu zniweczyłoby orzeczenie zapadłe w sprawie zainicjowanej przez J. B. i E. B. o nakazanie usunięcia urządzeń przesyłowych, a które korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Skarżący pominął przy tym, że Sąd drugiej instancji w motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, że podstawą usunięcia z nieruchomości J. B. i E. B. urządzeń stanowiących własność przedsiębiorstwa nie był wyłącznie brak tytułu prawnego do korzystania z działki o nr ewidencyjnym 63/1, ale przede wszystkim kwestia, iż istniejąca kanalizacja w znacznym stopniu ogranicza własność J. B. i E. B., utrudniając rozbudowę istniejącego obiektu gastronomiczno-hotelowego, a kanalizacja deszczowa, przebiegająca pod narożnikiem obiektu z uwagi na jej stan techniczny zagraża budynkowi. W istocie skarżący nie sformułował wątpliwości na tle konkretnych przepisów, a zakwestionował zastosowanie art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c. w okolicznościach sprawy, nie uwzględniając, że w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną rozstrzygnięcia, a podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. 4 ke

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 365 § 1art. 366 KPCart. 3052 § 1 KCart. 398art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy