V CSK 336/13
WyrokIzba Cywilna2014-03-26
Skład orzekający: Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez sąd drugiej instancji przepisów o kwalifikacji prawnej stanu faktycznego (art. 321 § 1 k.p.c.) lub o uzasadnieniu orzeczenia (art. 328 § 2 k.p.c.), a także ustalenie przez sąd istnienia umowy zawartej w sposób dorozumiany (art. 60 k.c.), może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi przesłanka oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność wymaga kwalifikowanej oczywistości, która nie jest spełniona, gdy zarzuty dotyczą naruszenia przepisów o kwalifikacji prawnej stanu faktycznego lub o uzasadnieniu orzeczenia, a także ustalenia istnienia umowy zawartej w sposób dorozumiany, które to kwestie nie wykazują ewidentnej wadliwości w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty tytułem zwrotu wkładu w inwestycję budowlaną. Sąd pierwszej instancji uznał, że podstawę stanowiła umowa zawarta konkludentnie, na podstawie której powód uczestniczył w zyskach z dzierżawy budynku, a po wypowiedzeniu umowy powstało roszczenie o zwrot na podstawie art. 494 k.c. Sąd Apelacyjny utrzymał rozstrzygnięcie co do istoty, wskazując jednak odmienną podstawę prawną roszczenia, wynikającą bezpośrednio ze stosunku prawnego stron. Pozwany zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 336/13 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wojciech Katner w sprawie z powództwa C. w C., Cechu R. w C. oraz Cechu K. w C. przeciwko Cechowi R. w C. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 marca 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w C., którym na rzecz powoda zasądzono świadczenie pieniężne tytułem zwrotu wkładu w inwestycję budowlaną realizowaną przez pozwanego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji podstawę wniesienia wkładu stanowiła umowa, zawarta konkludentnie pomiędzy stronami, na podstawie której powód uczestniczył (proporcjonalnie do wysokości środków przekazanych tytułem wkładu) w zyskach pochodzących z dzierżawy wzniesionego budynku. W konsekwencji, z chwilą wypowiedzenia umowy powstało po jego stronie roszczenie o zwrot na podstawie art. 494 k.c. Sąd Apelacyjny utrzymał to rozstrzygnięcie co do istoty, wskazując jednak odmienną podstawę zasądzanego roszczenia. Wynikała ona, w jego opinii, bezpośrednio z treści stosunku prawnego stron, nie zaś z art. 494 k.c. Orzeczenie to zostało zaskarżone przez pozwanego skargą kasacyjną, w której zarzucił on naruszenie art. 60 k.c. oraz art. 321 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. Na tej podstawie wniósł on o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, zaś w każdym wypadku - o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Brak jest zwłaszcza oczywistej zasadności skargi, na którą powołał się skarżący. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, przesłanka ta, wskazana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinna być rozumiana jako ewidentna i kwalifikowana oczywistość wniesionej skargi, dająca się stwierdzić bez konieczności prowadzenia złożonych rozumowań (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 20 lipca 2011 r., II CSK 59/11, nie publ. oraz z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, nie publ.). Żaden z argumentów sformułowanych przez skarżącą nie przekonuje jednak, by sytuacja taka miała miejsce na gruncie wniesionej przez nią skargi.
3 Po pierwsze, o oczywistej zasadności w powyższym rozumieniu nie przesądza powołanie się na naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 321 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.c. Nie ulega wątpliwości, że o kwalifikacji prawnej dla wykazanego w sprawie stanu faktycznego decyduje sam sąd rozpoznający sprawę (w ramach reguły da mihi factum, dabo tibi ius), mogąc zwłaszcza dokonać wyboru jednej – spośród pozostających w zbiegu - norm prawnych. Twierdzenia skarżącego, że zmiana tej kwalifikacji w postępowaniu odwoławczym była dla niego zaskoczeniem, uniemożliwiając prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie nowej podstawy wskazanej przez Sąd Apelacyjny, w świetle dotychczasowego przebiegu sprawy nie uzasadniają twierdzenia o oczywistej zasadności skargi. Skarżący nie sprecyzował zwłaszcza, w jakim zakresie konieczne byłoby dalsze postępowanie dowodowe i w jakim zakresie mogłoby zmienić ono treść rozstrzygnięcia. Po drugie, oczywistej zasadności skargi kasacyjnej pozwana upatruje także w naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 60 k.c. przez ustalenie, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia konkludentnej umowy. Stwierdzenie, że doszło do złożenia określonego oświadczenia woli (w tym oświadczenia dorozumianego) stanowi jednak ustalenie faktyczne, pozostające poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.). Kwestia ta mogłaby podlegać badaniu jedynie w wyjątkowych okolicznościach - których istnienia, w jakimkolwiek zakresie, skarżący jednak nie wskazał. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu. jw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 351/13 2013-12-05Czy skarga kasacyjna, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli powołane w niej argumenty, mimo wykazanych ułomności uzasadnienia sądu drugiej instancji, nie…
- I CSK 1034/23 2024-03-27Czy uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparte na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, spełnia wymogi określone w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- IV CSK 170/21 2021-07-16Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności, wynikającej z odmiennej wykładni przepisu art. 491 § 2 k.c. przez sąd drugiej instancji, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 3815/22 2023-05-31Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na ogólnym niezadowoleniu z orzeczenia i nieprecyzyjnym wskazaniu naruszeń prawa procesowego i materialnego, może zostać uznana za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu…
- IV CSK 490/13 2014-02-18Czy naruszenie przepisów prawa, które ma być podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności, wymaga wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia prawa, możliwego do stwierdzen…
Powołane przepisy
art. 494 KCart. 60 KCart. 321 § 1art. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 321 § 1 KPCart. 328 § 2 KCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy