V CSK 353/15
WyrokIzba Cywilna2015-12-15
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie oraz na oczywistą zasadność skargi, nie wykazując przy tym konkretnych rozbieżności w orzecznictwie ani oczywistej sprzeczności wyroku z prawem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c., takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Samo powołanie się na potrzebę wykładni przepisów wymaga wykazania konkretnych rozbieżności w orzecznictwie dotyczących identycznych lub podobnych stanów faktycznych, a oczywista zasadność skargi wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności wyroku z prawem niepodlegającej różnej wykładni.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło uznania czynności prawnej za bezskuteczną. Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłankach z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni art. 530 k.c. w zakresie pojęcia działania w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli oraz na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia tych przesłanek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 353/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa J. W. przeciwko B. S. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 1348/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącej na rzecz powoda 1800 ( jeden tysiąc osiemset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną pozwanej B.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącą rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów
3 faktycznych, które należy przytoczyć (zob.: postanowienie SN z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, www.sn.pl; postanowienie SN z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, www.sn.pl). Skarżąca odniosła tę przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania do art. 530 k.c., wnosząc o wyjaśnienie pojęcia działania w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, jako wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów. Pomimo rozbudowanego wywodu prawnego nie wykazała jednak zasadności tego wniosku. Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie wynika bowiem, że działanie dłużnika było ukierunkowane na wyeliminowanie jedynego składnika majątku spod egzekucji, zatem było to zdziałane w zamiarze pokrzywdzenia, conajmniej obejmującym świadomość pokrzywdzenia. Kwestia ta wyjaśniana była w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (zob. wyroki z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt V CSK 454/14, z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt I CSK 33/14, z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II CSK 64/11, OSNC Zbiór Dodatkowy nr A/2013, poz. 5, z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II CSK 592/08, z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt V CSK 434/07, z dnia 28 marca 2003 r., sygn. akt IV CKN 1965/00, niepubl., wszystkie dostępne na internetowej stronie Sądu Najwyższego). Powołanie się na rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga ponadto wskazania takich orzeczeń, wydanych przy tym w identycznym lub zbliżonym stanie faktycznym. W skardze wskazano przykłady orzeczeń sądów powszechnych i wyrażonych w nich poglądów prawnych, brak jednak odniesienia się do stanów faktycznych, na podstawie których poglądy te zostały sformułowane. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skarżąca oczywistą zasadność skargi kasacyjnej odniosła do naruszenia art. 530 k.c. Trzeba zwrócić uwagę, że powołane w skardze przyczyny kasacyjne wykluczają się wzajemnie. Jeżeli bowiem naruszenie konkretnego przepisu jest rażące, widoczne prima facie,
4 to z reguły nie występuje potrzeba wykładni tego przepisu przez Sąd Najwyższy. Jeżeli taka potrzeba istnieje, to o oczywistej zasadności skargi nie może być mowy. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CSK 614/13 2014-06-27Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a…
- I CSK 613/18 2019-04-05Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawa budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, albo na oczywistą z…
- I CSK 228/23 2024-04-23Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a…
- V CSK 598/13 2014-06-24Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, albo na oczywist…
- I CSK 3832/23 2025-06-30Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lu…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 2art. 530 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy