V CSK 378/18

Sygn. akt V CSK 378/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa R. S. przeciwko W. Ż. i K. Ż. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lutego 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Powód R. S. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 1 lutego 2017 r., którym Sąd ten zmienił wyrok Sądu Okręgowego we W. z dnia 4 lutego 2016 r. Sąd pierwszej instancji uwzględnił częściowo roszczenie powoda o zapłatę solidarnie przez pozwanych W. Ż. i K. Ż. kwoty 150 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 7 marca 2014 r. do dnia zapłaty, zasądzając od nich kwotę 50 000 zł z ustawowymi odsetkami od wskazanej daty i oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Ustalił, że powód uzgodnił z pozwanymi za pośrednictwem ich syna M., że kupi ich nieruchomość, na poczet zamierzonej umowy wpłacił zadatek w wysokości 50 000 zł, wpisany następnie do umowy przedwstępnej z dnia 9 kwietnia 2010 r., a ponadto wpłacił zaliczkę w wysokości 100 000 zł na konto syna pozwanych. Z uwagi na przedłużające się starania powoda o kredyt strony podpisały jeszcze jedną umowę przedwstępną, ponownie odnotowując w niej wpłatę 50 000 zł. Do zawarcia umowy stanowczej ostatecznie nie doszło, ponieważ powód miał trudności z zaciągnięciem kredytu na zakup, z uwagi na to, że przebywał w tym czasie w więzieniu. Pozwani ostatecznie zrezygnowali ze sprzedaży. Ich twierdzeniom, że zwrócili powodowi całość wpłaconych przez niego pieniędzy Sąd Rejonowy nie dał wiary i zasądził od nich na rzecz powoda kwotę 50 000 zł na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, uznawszy, że roszczenie o zwrot podwójnego zadatku uległo przedawnieniu, a kwoty 100 000 zł powód dochodził od syna pozwanych, któremu ją wpłacił. Sąd Apelacyjny, który rozpatrywał sprawę na skutek apelacji obu stron dokonał ponownej oceny dowodów i ustalił w jej wyniku, że pozwani zwrócili powodowi całą wpłacona przez niego kwotę w końcu roku 2011 r., a najpóźniej w godzinach rannych 1 stycznia 2012 r., gdy powód korzystał z przepustki z zakładu karnego. Wobec takiego ustalenia, Sąd odwoławczy zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo w całości. Oddalił też apelację powoda. W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 231 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. i art. 382 k.p.c. i wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego […] w całości i przekazanie sprawy w tym 3 zakresie do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący uzasadnił potrzebę rozpoznania jego skargi przesłanką z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. - zdaniem skarżącego wniesiona przez niego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ze względu na „przytoczone w petitum skargi kasacyjnej zarzuty”. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika przynajmniej niektóre z zarzutów wskazanych w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka występuje w szczególności wtedy, gdy bez wątpienia miały miejsce uchybienia, na które powołuje się skarżący i jest pewne, że wpłynęły one na treść zaskarżonego orzeczenia. Skarżący musi zatem wykazać, że wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad obowiązujących w praworządnym państwie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2008 r., III CSK 110/08, nie publ.). Nie może przy tym budzić wątpliwości i to, że wydane orzeczenie jest - na skutek stwierdzonego naruszenia - oczywiście błędne. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa. 4 Skarga kasacyjna nie może jednak opierać się na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (wynika to wprost z art. 3983 § 3 k.p.c.). Tymczasem skarżący jako oczywiste uchybienia Sądu Apelacyjnego wskazał wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków sprzecznych z logiką i doświadczeniem życiowym. Ten argument, jako nawiązujący do niedopuszczalnego zarzutu kasacyjnego, nie może stanowić podstaw oceny zasadności skargi. Drugi zarzut, który powód wskazuje jako oczywiście uzasadniony, odnosi się do zgodności z prawem i wartości merytorycznej uzasadnienia wyroku. Zdaniem skarżącego uzasadnienie sporządzone przez Sąd Apelacyjny nie zawiera koniecznych elementów i uniemożliwia kontrolę przeprowadzonej oceny dowodów. Także ten argument nie przekonuje, ponieważ usterki uzasadnienia, by mogły stanowić skuteczny zarzut kasacyjny muszą być tak zasadnicze, że nie pozwalają na odtworzenie rozumowania sądu; by zaś mogły wypełnić przesłankę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. - uchybienia te musza być drastyczne. Takich wad uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie wykazuje. Jest wprawdzie lapidarne, jednak punktuje niespójność argumentacji Sądu Okręgowego i – nawiązując do zasad logiki i doświadczenia życiowego - poddaje ocenie całość okoliczności wynikających z materiału dowodowego, także tych, które pominął Sąd pierwszej instancji. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie dawała więc podstaw do uznania, że jego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W związku z tym, że wymieniona przez skarżącego podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi, a okoliczności sprawy nie wskazują, aby wystąpiły inne przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia tej skargi do rozpatrzenia. jw