V CSK 383/14
WyrokIzba Cywilna2015-01-30
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące błędu spadkodawcy i domniemania nieważności testamentu, ale nie przedstawia argumentów wskazujących na rozbieżności w orzecznictwie lub potrzebę wykładni przepisów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Powołanie się na istotne zagadnienie prawne wymaga precyzyjnego sformułowania problemu i wskazania argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen, a nie kwestionowania ustaleń faktycznych. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni, co nie zostało wykazane przez skarżącego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku. Skarżący R. T. domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na istotne zagadnienia prawne dotyczące błędu spadkodawcy (art. 945 § 1 pkt 2 k.c.) i domniemania nieważności testamentu, a także na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez skarżącego problemy prawne nie zostały poparte argumentacją wskazującą na rozbieżne oceny, a jedynie kwestionują ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 383/14 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku B. P. przy uczestnictwie R. T., A. T. i G. T. o stwierdzenie nabycia spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 stycznia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania R. T. od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika postępowania R.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 lutego 2014 r. należy zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.:
3 postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie występują istotne zagadnienia prawne dotyczące przesłanek oraz okoliczności uzasadniających ustalenie, czy spadkodawca sporządzający testament działał pod wpływem błędu (art. 945 § 1 pkt 2 k.c.), a także odnoszące się do „domniemania nieważności testamentu”. Problemy prawne zaprezentowane przez skarżącego nie zostały poparte argumentacją wskazującą na możliwość wystąpienia odmiennych ocen tych problemów, a ponadto zakładają wykazanie przez skarżącego co najmniej prawdopodobieństwa działania spadkodawcy pod wpływem błędu, tym samym sprowadzają się do kwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (por. m. in.: postanowienie SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; postanowienie SN z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skarżący oczywistą zasadność skargi kasacyjnej odniósł do art. 945 § 1 pkt 2 k.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c. Takiego wywodu skarżący nie przedstawił, ograniczając się w istocie do polemiki z ustaleniami faktycznymi, w szczególności dotyczącymi braku działania spadkodawczyni pod wpływem błędu. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CSK 238/16 2016-11-08Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może być przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub…
- II CSK 495/18 2019-03-28Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, jeśli uczestnik postępowania nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych przepisów prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie sądów?
- IV CSK 196/19 2020-01-09Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów…
- III CSK 207/18 2019-02-06Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, ani oczyw…
- II CSK 278/13 2013-12-13Czy skarga kasacyjna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 945 § 1 pkt 2 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 378 § 1 KPCart. 382 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy