V CSK 403/14

Sygn. akt V CSK 403/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku E. A. i J. A. przy uczestnictwie T. Spółki Akcyjnej w K. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Wnioskodawcy J. i E. A. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 31 stycznia 2014 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 31 października 2013 r., w którym oddalono wniosek o ustanowienie służebności przesyłu na oznaczonych nieruchomościach na rzecz „T.” SA z siedzibą w K.. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. W art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wnioskodawcy oparli na przyczynach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., 3 podnosząc, że w sprawie występuje sześć następujących istotnych zagadnień prawnych: 1) Czy dopuszczalne jest ustanowienie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu bez określania nieruchomości władnącej; 2) Czy jest dopuszczalne rozpoznanie zarzutu zasiedzenia, który został podniesiony bez wskazania konkretnej treści zasiedzianej służebności tj. niewskazanie sposobu wykonywania prawa, którego dotyczy zasiedzenie, oraz strefy, na której może być wykonywane; 3) Jaka jest treść służebności przesyłu zasiedzianej przez uczestnika w sytuacji, gdy uczestnik ten podniósł zarzut jedynie w stosunku do korzystania z przestrzeni powietrznej nad gruntem należącym do wnioskodawcy; 4) Czy służebność przesyłu uregulowana w art. 3051 do 3054 k.c. jest szczególnym rodzajem służebności gruntowej; 5) Czy przed uregulowanie w art. 3051 do 3054 k.c. służebności przesyłu dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści slużebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa; 6) Czy okres posiadania przez przedsiębiorstwo nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu przed jej uregulowaniem w art. 3051 do 3054 k.c. podlega zaliczeniu do okresu posiadania niezbędnego do jej zasiedzenia? Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), a więc zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale i innych podobnych spraw, wymaga precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). W zasadzie powinno to być zagadnienie nowe, o charakterze rzeczywistym, a nie teoretycznym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi zawierać odrębne, pogłębione wywody wskazujące na zaistnienie powołanych okoliczności, 4 uzasadniających przyjęcie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Wywód przedstawiony przez skarżącego nie odpowiada powyższym wymaganiom. Za istotne zagadnienie prawne uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością i którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 2/12, nie publ). Wszystkie zagadnienia przedstawione przez wnioskodawców dotyczą problemów, które były już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Dopuszczalność nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu została jednoznacznie potwierdzona m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2013 r. (III CZP 18/13, OSNC 2013, nr 12, poz. 139), w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 r. (II CSK 626/12, nie publ). Co do możliwości doliczenia do terminu zasiedzenia okresu posiadania służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu przed wejściem w życie art. 3051 k.c. Sąd Najwyższy także wypowiadał się wielokrotnie, w cyt. uchwale z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 18/13 i licznych późniejszych judykatach. Natomiast co do braku konieczności określania nieruchomości władnącej przy ustanawianiu służebności przesyłu zajęto stanowisko m.in. w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2013 r., V CSK 129/12, z dnia 16 stycznia 2013 r., II CSK 289/12, z dnia 14 czerwca 2013, V CSK 321/12, nie publ. Z kolei sposób korzystania z nieruchomości uzasadniający posiadanie służebności przesyłu został zdefiniowany w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2013 r., (II CSK 504/12, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.