V CSK 408/16

Sygn. akt V CSK 408/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z powództwa I. Spółki Akcyjnej w W. przeciwko J. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt V ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 §2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, iż wskazanie przyczyny określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nakłada na skarżącego obowiązek przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Zagadnienie ma cechować się istotnością, czyli być doniosłe z uwagi na rangę zawierającego się w nim problemu prawnego oraz jego znaczenie wykraczające poza potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, w której wniesiono skargę (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania, czy w przypadku czynności prawnych dokonywanych przed 30 stycznia 2015 r. jednoosobowo przez prokurenta, któremu została udzielona tzw. prokura łączna niewłaściwa, które w świetle powszechnego 3 przed 30 stycznia 2015 r. poglądu doktryny i orzecznictwa były nieważne (względnie obarczone bezskutecznością zawieszoną), czynności takie należy w dalszym ciągu uważać za nieważne, choć w świetle uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2015 r. wydanej w sprawie III CZP 34/14, obecnie takie czynności należałoby uważać za ważne. Zagadnienie prawne sformułowane przez skarżącą nie spełnia wyżej określonych w judykaturze Sądu Najwyższego wymogów. Przede wszystkim nie pozostaje ono w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy, w której wniesiono skargę. Z podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, którą Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest związany (art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.) wynika, iż wiedzę i akceptację stosowania między pozwanym, a faktorantem praktyki obniżek cen towaru i jego zwrotu, prowadzącą do obniżenia wysokości wierzytelności przelanej posiadał i wyrażał nie tylko prokurent powódki P.G. ale również prezes zarządu powódki W. B.. Stanowisko to, Sądy obu instancji wyprowadziły z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym praktyki postępowania skarżącej, którą oceniły, jako akceptację przyjętego sposobu współpracy między faktorantem (cedentem), a pozwanym, w postaci stosowania obniżek cen towaru i jego zwrotu, a w konsekwencji zgody na zmianę i rozwiązanie umowy, co do towaru przekazanego pozwanemu przez faktora (k. 489 - 492,495, 590 - 592). Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania czyni natomiast niezgodne z podstawą faktyczną rozstrzygnięcia założenie, iż prokurent, działał bez zgody i wiedzy powódki i na tej tezie buduje prezentowane zagadnienie prawne, co pozostaje w sprzeczności z zasadą związania Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym podstawą faktyczną rozstrzygnięcia. Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Natomiast skarżący przedstawiając, jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” powinien wykazać kwalifikowany 4 charakter tego naruszenia (por. m. in.: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Oczywistej zasadności skargi skarżąca upatrywała, w przyjęciu przez Sąd drugiej instancji, iż czynności prokurenta, dokonywane bez zgody członka zarządu są ważne, w sytuacji, gdy uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2015 r. wydana w sprawie III CZP 34/14, w świetle jej motywów powinna obowiązywać pro futuro. Skonfrontowanie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, by skarga kasacyjna była oczywiście uzasadniona, we wskazanym wyżej rozumieniu tego pojęcia. W przedstawionym uzasadnieniu wniosku brak jest takich argumentów, które wskazywałyby na rażące naruszenie prawa w ustalonym przez sąd drugiej instancji i wiążącym Sąd Najwyższy stanie faktycznym. Skarżąca po raz kolejny nie uwzględnia, iż w świetle podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, nie tylko prokurent, ale również powódka akceptowała zasady współpracy między faktorantem, a pozwanym. Zarzuty, z którymi skarżąca wiąże oczywistą zasadność skargi, czyni jednocześnie przedmiotem zagadnień prawnych. Tymczasem, nie jest możliwe jednoczesne wykazywanie, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne dotyczące wykładni określonych przepisów prawa i że skarga oparta na naruszeniu tych przepisów jest oczywiście uzasadniona. Albo jest tak, że wykładnia danych przepisów jest prosta i w związku z tym, ich naruszenie jest oczywiste, albo tak, że wykładnia ta rodzi istotne zagadnienie prawne, wobec czego naruszenie przepisów nie może być oczywiste (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14, niepubl. i z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, niepubl.). Trudno również upatrywać oczywistego naruszenia prawa w zagadnieniach, które stały się przedmiotem poważnych kontrowersji orzeczniczych i doktrynalnych, co skutkowało podjęciem przez Sąd Najwyższy uchwały w składzie poszerzonym, w sprawie III CZP 34/14. 5 Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 oraz § 10 ust 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). aj