V CSK 41/08
WyrokIzba Cywilna2008-06-19
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Krzysztof Strzelczyk, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezawieszenie postępowania przez sąd drugiej instancji po śmierci jednej ze stron, której interesy były sprzeczne z interesami innego uczestnika, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że niezawieszenie postępowania apelacyjnego po śmierci wnioskodawczyni, której interesy były sprzeczne z interesami uczestniczki postępowania, spowodowało, że postępowanie toczyło się z udziałem nieistniejącej osoby. Czynności procesowe podjęte po śmierci strony należało potraktować jako niedokonane, co skutkuje nieważnością postępowania. W związku z tym, uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy stwierdził zasiedzenie nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni. Uczestniczka postępowania wniosła apelację. Po śmierci wnioskodawczyni, mimo że sąd powziął o tym wiadomość, postępowanie apelacyjne nie zostało zawieszone. Sąd Okręgowy oddalił apelację. Prokurator Generalny wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów o zawieszeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, zniósł postępowanie przed Sądem Okręgowym i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 41/08 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku T. S. i P. S. następców prawnych zmarłej J. S. przy uczestnictwie M. P. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 czerwca 2008 r., skargi kasacyjnej Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 maja 2007 r., sygn. akt III Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie, znosi postępowanie przed Sądem Okręgowym w G. i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z dnia 30 listopada 2006 r. stwierdził, że wnioskodawczyni J. S. nabyła prawo własności szczegółowo opisanej nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 24 marca 2002 r. Od tego postanowienia wniosła apelację uczestniczka postępowania M. P. Mimo że w dniu 29 grudnia 2006 r. wnioskodawczyni zmarła, o czym Sąd Rejonowy w sposób pośredni powziął wiadomość z treści pisma z dnia 7 marca 2007 r., apelacji nadany został bieg. Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 9 maja 2007 r. oddalił apelację. Od postanowienia tego Prokurator Generalny wniósł skargę kasacyjną opartą na podstawie naruszenia art.174 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art.13 § 2 k.p.c. Wnosił o uchylenie
2 zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu nieprocesowym śmierć uczestnika uzasadnia zawieszenie postępowania, gdy jego interesy są sprzeczne z interesem innego uczestnika. Nie budzi wątpliwości, że interesy wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania są sprzeczne o czym świadczy wniesiona apelacja. Istniała zatem podstawa do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu (art.174 § 1 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Niezawieszenie postępowania spowodowało, że postępowanie apelacyjne zakończone zaskarżonym orzeczeniem toczyło się z udziałem nieistniejącej osoby. Czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika wnioskodawczyni należało potraktować jako niedokonane; postępowanie było więc nieważne. Z przytoczonych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 39815 w zw. z art. 386 § 2 i art. 39821 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 32/16 2016-09-14Czy brak zdolności sądowej uczestnika postępowania, który zmarł przed jego wszczęciem, stanowi podstawę do uchylenia postępowania i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?
- III CZ 34/18 2018-09-07Czy w postępowaniu nieprocesowym, w którym uczestnik zmarł przed wydaniem orzeczenia co do istoty sprawy, a jego następca prawny zgłosił swój udział w postępowaniu apelacyjnym, ale nie podniósł zarzutów dotyczących braku…
- I CSK 57/19 2019-12-13Czy postępowanie nieprocesowe, w którym zmarł jeden z uczestników, a sąd nie zawiesił postępowania i nie wezwał jego następców prawnych, jest nieważne od chwili śmierci uczestnika?
- II CSK 756/16 2017-08-10Czy sąd drugiej instancji powinien był zawiesić postępowanie z urzędu w związku ze śmiercią uczestników postępowania nieprocesowego, których interesy były sprzeczne z interesami pozostałych uczestników?
- I CSK 4516/23 2025-08-19Czy w sprawie o zasiedzenie, w której jedna ze stron zmarła w toku postępowania, należy podjąć zawieszone postępowanie z udziałem następcy prawnego zmarłego?
Powołane przepisy
art.174 § 1 pkt 1 KPCart.13 § 2 KPCart.174 § 1 pkt 1art. 13 § 2 KPCart. 39815art. 386 § 2art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy