V CSK 41/15

Sygn. akt V CSK 41/15 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku J. P. i M. P. przy uczestnictwie M. W. i Z. W. o zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 lipca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika Z. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt VI Ca 526/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek uczestnika Z. W. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Uczestnik Z.W. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 23 września 2014 r., oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 5 grudnia 2013 r., którym stwierdzono, że wnioskodawcy J. P. i M. P. nabyli przez zasiedzenie na zasadach wspólności ustawowej własność nieruchomości położonej w R. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: Ustawodawca, wprowadzając skargę kasacyjną jako nadzwyczajny środek prawny służący od prawomocnych orzeczeń, podkreślił, że jej celem jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Jego rolą nie jest zatem korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa, nawet gdyby one rzeczywiście wystąpiły. Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. Sąd Najwyższy bada, czy wskazano i należycie umotywowano przyczyny powołane w art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., tj. czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, i przyjmuje ją do rozpoznania, jeżeli jest spełniona przynajmniej jedna z nich. W art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przewidziano wymaganie przytoczenia i odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kognicja Sądu Najwyższego na tym etapie postępowania jest ograniczona i nie obejmuje oceny zasadności podstaw skargi kasacyjnej, zastrzeżonej dla Sądu orzekającego w innym składzie. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uczestnik oparł na przesłankach wskazanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., podnosząc, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne oraz zachodzi potrzeba 3 wyjaśnienia istotnych rozbieżności w orzecznictwie. Zagadnienia prawne wymagające zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy sprecyzował w formie pytania czy bieg terminu zasiedzenia w tej sprawie został przerwany poprzez złożenia na rozprawie przed upływem 30-letniego okresu zasiedzenia przez uczestników postępowania - właścicieli nieruchomości wniosku o oddalenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia, oraz konieczności zdefiniowania pojęcia „czynności zaczepne” w odniesieniu do przyczyny przerwania biegu samoistnego posiadania. Potrzebę wykładni skarżący wiąże ze sformułowaniem art. 123 § 1 pkt 1 w zw. z art. 175 k.c. oraz z art. 5 k.c. w zw. z art. 172 § 2 k.c. w odniesieniu do wpływu na bieg terminu zasiedzenia różnych zdarzeń wskazanych przez uczestnika w niniejszej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale i innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). W zasadzie powinno to być zagadnienie nowe, o charakterze rzeczywistym, a nie teoretycznym, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Argumentacja uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi zawierać odrębne, pogłębione wywody wskazujące na zaistnienie powołanych okoliczności, uzasadniających przyjęcie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 r., II PK 3/08, nie publ.; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06, nie publ; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, nie publ.; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01, nie publ.). Wywód przedstawiony przez skarżącego nie odpowiada powyższym wymaganiom. Przede wszystkim odnosi się jedynie do okoliczności konkretnej sprawy i brak mu wymiaru uniwersalnego, związanego z interesem wymiaru sprawiedliwości, któremu zawsze służy rozpatrywanie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Ponadto argumentacja skarżącego oparta jest na subiektywnej ocenie stanu faktycznego sprawy, odmiennej wobec ustaleń przyjętych przez Sądy 4 rozstrzygające sprawę. Zgodnie zaś z art. 3983 § 3 k.p.c. kwestionowanie ustaleń faktycznych oraz oceny dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej. Niezależnie od tego zagadnienie dotyczące przerwy biegu terminu zasiedzenia w następstwie przedsięwzięcia przez właściciela przed sądem czynności bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia wielokrotnie było przedmiotem wielu wypowiedzi judykatury i piśmiennictwa. Nie istnieje w tym zakresie różnica poglądów, w szczególności odnosząca się do nie podejmowania czynności zaczepnych i ograniczenia do zgłoszenia stanowiska w toku postępowania sądowego. W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2015 r., I CSK 200/14, nie publ. wprost wskazano że przerwanie biegu terminu zasiedzenia może nastąpić tylko w razie podjęcia czynności wywołującej to przerwanie, przedsięwziętej przez osobę uprawnioną, w szczególności dochodzącą roszczenia względem nieruchomości, a nie przez osobę tę nieruchomość zasiadującą. Zgodnie przyjmuje się również, że zdarzenia przewidujące przerwanie biegu zasiedzenia zostały określone w art. 123 w związku z art. 175 k.c. w sposób wyczerpujący, a inne niż wymienione w art. 123 pkt 1 k.c. przejawy władztwa nad rzeczą osoby uprawnionej nie powodują przerwania biegu zasiedzenia (por. nie publikowane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2010 r., III CSK 124/09, z dnia 14 października 2011 r., III CSK 251/10, z dnia 5 lutego 2015 r., V CSK 221/14). Z kolei przesłanka potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa - mimo wystąpienia takiej potrzeby - nie doczekał się wykładni albo że niejednolita jego interpretacja wywołuje w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych rozbieżności w judykaturze, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ.; z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, nie publ.; z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, nie publ.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności, zawierającej szczegółowe omówienie, na czym polegają wątpliwości 5 interpretacyjne, a w przypadku istnienia rozbieżności w judykaturze, przytoczenia odpowiednich orzeczeń i wyjaśnienia, na czym owe rozbieżności polegają (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, nie publ.; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, nie publ.; z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, nie publ.; z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009, nr 3-4, poz. 43; z dnia 19 października 2006 r., IV CSK 246/06; z dnia 30 maja 2005 r., I PK 23/05, nie publ.). Uczestnik nie wskazał, na czym polegają dostrzeżone przez niego rozbieżności w judykaturze, a przede wszystkim nie powołał żadnych orzeczeń, których treść stanowiłaby o potrzebie dokonania wykładni. Ograniczył się jednie do ujęcia problemów w formie pytań, a taki sposób uzasadnienia przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. należy uznać za niewystarczający. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.