V CSK 428/15
WyrokIzba Cywilna2016-01-27
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie o zasiedzenie nieruchomości powoduje nieważność postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania. Może to jednak stanowić naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie, jeśli w sprawie o zasiedzenie nieruchomości nie uczestniczył jej właściciel, przeciwko któremu biegło zasiedzenie, oraz aktualny właściciel. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sądy obu instancji oddaliły wniosek, uznając, że poprzedniczka prawna wnioskodawczyni oraz sama wnioskodawczyni nie były samoistnymi posiadaczami udziału we współwłasności, a jedynie wykonywały zarząd nieruchomością w imieniu i za zgodą współwłaściciela. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. nieważność postępowania z powodu nieustalenia kręgu uczestników.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 428/15 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku M. K. przy uczestnictwie A. S.-W. i H. R. B. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 stycznia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt IV Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki A. S.-W. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 października 2014 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek o stwierdzenie, że poprzedniczka prawna wnioskodawczyni nabyła przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 1975 r. udział ½ części we współwłasności określonej nieruchomości. Sądy obu instancji uznały, że poprzedniczka prawna ani wnioskodawczyni nie były posiadaczkami samoistnymi przedmiotowego udziału we współwłasności nieruchomości, a jedynie wykonywały zarząd całą nieruchomością w imieniu i za zgodą również współwłaściciela tego udziału.
2 W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargo do rozpoznania wskazała przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c., zarzuciła też nieważność postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie niewątpliwie nie zachodzi nieważność postępowania upatrywana przez skarżącą w tym, że nie został z urzędu ustalony krąg uczestników postępowania, a w szczególności nie wezwano do udziału w sprawie poprzedniego współwłaściciela nieruchomości J. J. Z. albo jego następców prawnych. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 20 kwietnia 2010 r. III CZP 112/09, stanowiącej zasadę prawną (OSNC 2010/7-8/98), niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania. Może jedynie stanowić naruszenie przepisów postępowania (art. 510 k.p.c.), mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jeżeli nie uczestniczył w sprawie o zasiedzenie nieruchomości ten jej właściciel, przeciwko któremu biegnie zasiedzenie oraz aktualny właściciel (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2009 r. III CSK 287/08 i z dnia 18 lutego 2015 r. I CSK 82/14 (niepubl.). Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Skarżąca nie wykazała również przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Nie sformułowała bowiem zagadnień prawnych w sposób prawidłowy, pozwalający ustalić ich treść, istotę i sens. Nie wskazała przepisów prawa, na tle których powstały ani nie przeprowadziła pogłębionego wywodu prawnego przedstawiającego kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne, jakie na tle zagadnień występują, jak również nie wykazała, że są to zagadnienia o uniwersalnym charakterze, tak poważne i istotne, iż wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, koniecznego nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz także dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.). Powołując się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżąca nie wskazała przepisów prawa wymagających wykładni ani jej
3 zakresu, jak również wątpliwości jakie wykładnia wywołuje i konieczności wypowiedzi Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. Nie wskazała też, że określony przepis jest różnie interpretowany w orzecznictwie sądowym ani nie przedstawiła przykładów rozbieżnych orzeczeń zapadłych w wyniku zastosowania różnej wykładni przepisu (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r. II CZ 102/02, z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07 i z dnia 12 grudnia 2008 r. II PK 220/08, niepubl.). Wnioskodawczyni nie wykazała również, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wymaga to bowiem wykazania, że w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz, że w wyniku takiego naruszenia prawa, zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. Nie wystarczy sam zarzut oczywistego naruszenia określonego przepisu, ani użycie przymiotników „rażące”, „oczywiste” czy „niewątpliwe”, na określenie charakteru naruszenia, jeżeli skarżący nie wykaże w przekonującym wywodzie, iż rzeczywiście Sąd drugiej instancji w kwalifikowany sposób naruszył prawo, co miało decydujący wpływ na treść jego orzeczenia (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 7 grudnia 2011 r. V CSK 113/11, niepubl.). Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że ewentualne naruszenie przez Sąd drugiej instancji wskazanych przez nią przepisów par. 837 w zw. z § 925, § 872 czy § 1008-1011 BGB mogło mieć jakikolwiek wpływ na treść orzeczenia, podobnie jak zarzucane niezastosowanie przez ten Sąd nieokreślonych przepisów prawa materialnego obowiązujących przed wejściem w życie przepisów prawa rzeczowego. Dotyczy to również zarzutu naruszenia art. 230 k.c. oraz nieokreślonego przepisu prawa procesowego, który powinien być wskazany na uzasadnienie zarzutu nie rozpoznania przez Sąd drugiej instancji części zarzutów apelacyjnych.
4 Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. l.n
Powiązane orzeczenia
- III CSK 288/08 2010-09-23Czy niewezwanie właściciela (współwłaściciela) nieruchomości do udziału w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia powoduje nieważność postępowania?
- I CSK 748/23 2024-06-07Czy niewzięcie udziału w postępowaniu nieprocesowym osoby, która mogłaby być zainteresowana wynikiem sprawy, prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia możności działania?
- III CSK 125/17 2017-09-29Czy w postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości, aktualni posiadacze nieruchomości, którzy nie są jej właścicielami, powinni być wzywani do udziału w charakterze uczestników postępowania?
- III CSK 416/16 2018-11-15Czy niewzięcie przez zainteresowanego udziału w postępowaniu nieprocesowym, w tym w sprawie o zasiedzenie, prowadzi do nieważności postępowania?
- II CSK 49/21 2021-04-15Czy niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym powoduje nieważność postępowania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1art. 510 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 230 KCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 3art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy