V CSK 429/16

Sygn. akt V CSK 429/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa A. G. przeciwko J. G. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) przyznaje ze Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego w (…) adwokatowi J. M. wynagrodzenie w kwocie 5400,- (pięć tysięcy czterysta) złotych podwyższone o stawkę podatku VAT z tytułu udzielenia powodowi nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W przypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. należy wskazać, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Powołanie w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Dla skutecznego natomiast powołania się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. konieczne jest wskazanie przez skarżącego okoliczności uzasadniających twierdzenie o zaistnieniu jednej z podstaw nieważności postępowania określonych w art. 379 pkt 1 - 6 k.p.c. Nie zachodzi nieważność postępowania wywodzona przez skarżącego z pozbawienia go możliwości obrony praw przez naruszenie art. 5 k.p.c. wskutek nieudzielenia stosownych pouczeń co do złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury i doktryny brak pouczenia sądu w zakresie określonym w art. 5 i 212 k.p.c. może stanowić uchybienie procesowe w okolicznościach konkretnej sprawy, natomiast nie może być traktowany jako działanie, które pozbawiło stronę, wbrew jej woli, możności lub świadomego zaniechania czynności zmierzających do ochrony jej sfery prawnej 3 (m.in. wyrok Sądu Najwyższego, z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 286/07, nie publ. i orzeczenia w nim powołane). Brak pouczenia nie świadczy także o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, bo sam fakt choroby powoda nie uzasadnia twierdzenia o takiej jego nieporadności, która uniemożliwiła mu przedstawienie stanowiska procesowego. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Analiza wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że zachodzi wskazana przesłanka, bo twierdzenia skarżącego w aspekcie podejmowanych przez niego czynności procesowych nie pozwalają na przyjęcie, że nastąpiły uchybienia przepisom postępowania o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny prima facie. Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu kasacyjnym związany jest też ustaleniami faktycznymi Sądów meriti przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia(art. 39813 § 2 k.p.c.). Ustalenie, że opisane zachowania pozwanego nie mogły prowadzić do naruszenia dóbr osobistych powoda, wyłącza konieczność wykładni, czy prawo do uczuć i zainteresowania ze strony rodzica wobec dziecka stanowi odrębne osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. Z tej też przyczyny brak oczywistości naruszenia tego przepisu. Na marginesie jedynie można wskazać, że przesłanka potrzeby wykładni danego przepisu i przesłanka oczywistości jego naruszenia wzajemnie się wyłączają. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 i 3, § 8 ust. 7 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie 4 ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015, poz. 1801). jw