V CSK 433/17
WyrokIzba Cywilna2018-01-26
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przekształcenia lokatorskiego prawa spółdzielczego w odrębną własność lokalu, wartość wkładu z majątku osobistego powinna być ustalona zgodnie z zasadą surogacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy przyjmuje, że w razie przekształcenia lokatorskiego prawa spółdzielczego na odrębną własność wskutek umowy zawartej ze spółdzielnią, wartość się nie zmienia, ponieważ wartość prawa lokatorskiego jest wartością rynkową lokalu, tak jak i wartość odrębnej własności. W konsekwencji zachodzi surogacja składników - prawo nabyte zostało nabyte kosztem majątku osobistego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną w sprawie podziału majątku wspólnego, wskazując na trzy istotne zagadnienia prawne dotyczące wyceny nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci opłacenia z majątku osobistego wkładu na spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu. Sąd Najwyższy uznał, że kwestia ta jest już wyjaśniona przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 kwietnia 2015 r., III CZP 13/15.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 433/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku M. M. przy uczestnictwie X. M. o podział majątku wspólnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazała na występowanie na tle tej sprawy trzech istotnych zagadnień prawnych. Wszystkie one dotyczą w istocie jednego problemu - sposobu wyceny nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci opłacenia z majątku osobistego (odrębnego) wkładu na spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, gdy przed podziałem majątku prawo to przekształcono w prawo odrębnej własności. Skarżąca, za sądami obu instancji, które inaczej wyliczyły wysokość takiego nakładu, wskazała, że teoretycznie możliwe są dwa rozwiązania. Albo uzna się pełną zasadę surogacji, a zatem przyjmie się, że wkład odpowiada wartości rynkowej prawa odrębnej własności lokalu, albo ustalenie, jaką częścią ułamkową wartości lokalu na dzień jego przekształcenia w prawo odrębnej własności stanowi wartość wkładu i uznanie nakładu tylko w takiej ułamkowej wysokości - co do reszty wartości prawa własności, to oboje małżonkowie ją nabyli jako właściciele. Rzeczywiście kwestia ta teoretycznie mogłaby budzić wątpliwości, lecz należy uznać ją już za wyjaśnioną przez Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 22 kwietnia 2015 r., III CZP 13/15 (OSNC 2016, nr 5, poz. 54). Przyjęto tam, po pierwsze, że w razie przekształcenia lokatorskiego prawa spółdzielczego na odrębną własność wskutek umowy zawartej ze spółdzielnią wartość się nie zmienia, ponieważ wartość prawa lokatorskiego jest wartością rynkową lokalu, tak jak i wartość odrębnej własności. W konsekwencji zachodzi surogacja składników - prawo nabyte zostało nabyte kosztem majątku osobistego. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w tej sprawie również członkiem spółdzielni był wyłącznie uczestnik, tak jak w sprawie, na której tle Sąd Najwyższy wydał powołaną uchwałę - w tej sprawie przydział wydano uczestnikowi ze wskazaniem jedynie, że jest to prawo na zaspokojenie potrzeb rodziny. Nie jest przy tym adekwatna powoływana przez
3 skarżącą argumentacja dotycząca rozliczenia nakładów w sytuacji budowy na gruncie wchodzącym do majątku osobistego jednego z małżonków, jest to bowiem zupełnie inna sytuacja. Kolejne zagadnienie prawne wskazane przez skarżącą dotyczy dopuszczalności zastosowania art. 3581 § 3 k.c. przy podziale majątku wspólnego. Nie uzasadnia to jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, bo powołanego przepisu Sąd II instancji w tej sprawie nie zastosował. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że za niezasadny Sąd uznał zarzut apelacji uczestnika dotyczący zaniechania dokonania waloryzacji nakładu na nabycie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Przyjęcie zasady surogacji, zgodnie z którą wartości wniesionego nakładu odpowiada najpierw wartość spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu uzyskanego samodzielnie przez uczestnika, a później dokładnie temu odpowiada wartość rynkowa prawa własności lokalu nabytego wspólnie przez małżonków, powoduje, że potrzeba waloryzacji nie zachodzi. Nie ma zatem na tle tej sprawy potrzeby wyjaśniania sformułowanego w skardze kasacyjnej zagadnienia dotyczącego waloryzacji. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 604/10 2011-12-07Czy umowa przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w prawo własnościowe jest ważna, jeśli lokal znajduje się w budynku posadowionym na gruncie, do którego spółdzielnia posiada tytuł prawny?
- I CZ 49/82 1982-05-18Czy roszczenie o przekształcenie spółdzielczego prawa do lokalu typu lokatorskiego na spółdzielcze prawo do lokalu typu własnościowego jest roszczeniem majątkowym, a jego wartość decyduje o właściwości rzeczowej sądu?
- II CSK 162/10 2010-09-17Czy nieważność umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, wynikająca z błędnej waloryzacji wkładu mieszkaniowego, stanowi przeszkodę do przekształcenia tego prawa w odrębną własność l…
- V CSK 238/12 2013-04-25Czy spółdzielnia mieszkaniowa może uzależnić przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności od wpłaty przez członka 70% wartości rynkowej lokalu, jeśli ustawa o spółdzielniach mie…
- II CSK 247/10 2010-11-24Czy umowa o przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest ważna, jeśli lokal znajduje się w budynku posadowionym na gruncie stanowiącym własność spółdzielni…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3581 § 3 KC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy