V CSK 433/18
WyrokIzba Cywilna2019-03-15
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przekształcenia podmiotu posiadającego służebność, wystarczające są ogólne dowody następstwa prawnego do wykazania ciągłości posiadania, czy konieczne są umowy lub protokoły zdawczo-odbiorcze?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez wnioskodawców zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności, kwestia wykazywania ciągłości posiadania służebności w przypadku przekształcenia podmiotu nie budzi już wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie. W takich sytuacjach, gdy dochodzi do przekształcenia podmiotu, z perspektywy posiadania służebności jest to wciąż ten sam posiadacz, tyle że w innej postaci prawnej. W pozostałych przypadkach konieczne są dowody sukcesji uniwersalnej albo syngularnej.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności przesyłu. Wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazali szereg zagadnień prawnych, w tym sposób wykazywania ciągłości posiadania służebności, zakres zasiedzenia służebności przez przedsiębiorcę przesyłowego oraz kwestię dobrej wiary przy posiadaniu służebności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 433/18 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku K. G., M. G. i A. G. przy uczestnictwie T. S.A. w K. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli bardzo obszerną (162 strony) skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazali na występowanie na jej tle istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze dotyczy tego, w jaki sposób należy wykazywać ciągłość posiadania, tzn. czy posiadanie służebności ma być przenoszone w drodze umów czy protokołów zdawczo-odbiorczych, czy też wystarczą ogólne dowody następstwa prawnego. Kwestia ta nie budzi już w doktrynie i orzecznictwie wątpliwości – jeśli zmienia się podmiot
2 posiadający służebność, a dokonuje się to w drodze jego przekształcenia, to z perspektywy posiadania służebności jest to wciąż ten sam posiadacz, tyle że w innej postaci prawnej; w pozostałych przypadkach konieczne są dowody sukcesji uniwersalnej albo sukcesji syngularnej – wówczas w odniesieniu do konkretnej służebności. Ocena sprostania ciężarowi dowodu w tym zakresie to kwestia podstaw kasacyjnych, a nie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Drugie zagadnienie prawne dotyczy tego, czy przedmiotem zasiedzenia służebności przez przedsiębiorcę przesyłowego jest sama służebność dotycząca gruntów, na których znajdują się urządzenia przesyłowe, czy również gruntów w strefach ochronnych i technicznych. Znów abstrakcyjnie kwestia nie budzi wątpliwości – przedmiotem zasiedzenia są gruntu powiązane z urządzeniami przesyłowymi, ale oczywiście wraz z uprawnieniami umożliwiającymi korzystanie z tej służebności, tzn. np. wykonywanie koniecznych remontów i konserwacji. Ocena zakresu służebności będącej przedmiotem zasiedzenia dokonywana jest już ad casum. Trzecie ze wskazanych zagadnień prawnych też już jest rozstrzygnięte w doktrynie i judykaturze, bo dotyczy tego, czy dobra wiara potrzebna jest wyłącznie w chwili wejścia w posiadanie służebności, czy także w trakcie wykonywania posiadania. Czwarte zagadnienie prawne także nie budzi wątpliwości, a sprowadza się do tego, czy jedynym przypadkiem posiadania służebności w dobrej wierze jest ten, gdy odbywa się ono na podstawie umowy i upoważnienia do korzystania lub decyzji wywłaszczeniowej. Oczywiście ocena dobrej/złej wiary to ocena ad casum na gruncie konkretnej sprawy, a można wyobrazić sobie również inne przypadki uzasadnionego bycia w dobrej wierze (np. gdy wynika to z przepisów prawa, co do których później zostanie podważona ich zgodność z konstytucją). Kolejne zagadnienie prawne, dotyczące zarzutu zasiedzenia służebności, odniesione jest do tej konkretnej sprawy, a zatem pełni w istocie funkcję podstawy kasacyjnej w tej sprawie, a nie ogólnego zagadnienia, jakie mogłoby przemawiać za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aj
3
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 165/20 2020-08-27Czy w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, w której uczestnik postępowania podnosi zarzut nabycia służebności przez zasiedzenie, Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy skarżący wskazu…
- V CSK 369/17 2018-01-09Czy dla udowodnienia przeniesienia posiadania urządzeń przesyłowych pomiędzy wnioskodawcą a jego poprzednikiem prawnym wystarczające jest wykazanie następstwa prawnego między tymi podmiotami, czy też konieczne jest przed…
- IV CSK 526/13 2014-03-07Czy do okresu posiadania służebności przesyłu przez wnioskodawcę należy doliczyć okres posiadania tej służebności przez poprzednika prawnego (Skarb Państwa)?
- I CSK 4543/22 2023-09-14Czy posiadanie służebności przesyłu prowadzące do zasiedzenia rozpoczyna się w momencie rozpoczęcia eksploatacji urządzeń przesyłowych, czy też w momencie wejścia na nieruchomość celem budowy tych urządzeń?
- V CSK 171/15 2015-10-09Czy dla stwierdzenia zasiedzenia służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu konieczne jest istnienie nieruchomości władnącej?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy