V CSK 436/17
WyrokIzba Cywilna2018-01-26
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pouczenie sądu o treści art. 194 § 1 k.p.c. i konieczności złożenia wniosku o wezwanie do udziału w sprawie właściciela nieruchomości aktualnego w chwili doręczenia pozwu, obejmuje również strony będące osobami prawnymi, czy wyłącznie osoby fizyczne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie prawne dotyczące zakresu pouczenia stron przez sąd nie spełnia kryteriów przyjęcia skargi. Wykładnia językowa przepisów (art. 5, 212 § 2 k.p.c.) wskazuje, że pouczenie dotyczy wszystkich stron postępowania, niezależnie od tego, czy są to osoby fizyczne, czy prawne. Nie istnieją również rozbieżności w orzecznictwie ani doktrynie w tej kwestii.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu apelacyjnego, domagając się przeniesienia własności nieruchomości. Jako podstawę do przyjęcia skargi wskazał istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu pouczenia stron przez sąd, w szczególności czy dotyczy ono również osób prawnych. Zarzut kasacyjny opierał się na nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu niepouczenia powoda o konieczności wezwania do udziału w sprawie aktualnego właściciela nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 436/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa Z. […] w J. przeciwko K. […] w K. o przeniesienie własności nieruchomości, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego, które ma dotyczyć tego, czy w świetle norm prawnych dotyczących pouczania stron występujących bez profesjonalnego pełnomocnika (art. 5, 212 § 2 k.p.c.) takie pouczanie może dotyczyć wyłącznie stron będących osobami fizycznymi, czy również stron będących osobami prawnymi. Przyczyną postawienia takiego zagadnienia jest jedyny zarzut kasacyjny - nieważności postępowania przed sądem I instancji ze względu na niepouczenie powoda o treści art. 194 § 1 k.p.c. i konieczności złożenia wniosku o wezwanie do udziału w sprawie właściciela nieruchomości aktualnego w chwili doręczenia pozwu. Zagadnienie to nie uzasadnia jednak przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Po pierwsze, ma ono wyłącznie subiektywny charakter. Już wykładnia językowa powołanych przepisów dowodzi, że ustawodawca nie odnosi się w nich do osób fizycznych czy osób prawnych, lecz stron postępowania, a zatem obejmuje każdy „typ” stron, bez względu na to, czy jest to osoba fizyczna, czy osoba prawna. Nie ma przy tym sztucznie dostrzeganych przez skarżącego wątpliwości, w jaki sposób ocenić, czy zachodzą względem osoby prawnej okoliczności uzasadniające pouczenie, które rzeczywiście w orzecznictwie dotychczasowym odnoszą się głównie do cech właściwych ludziom. Wszakże osoba prawna zawsze jest reprezentowana przez konkretne osoby. Z kolei w nauce prawa nie budzi już wątpliwości, w jaki sposób oceniać np. winę czy dobrą/złą wiarę osoby prawnej, które to przecież również odnoszą się do stanu umysłu i świadomości osób fizycznych. Po drugie, nie ma ani w orzecznictwie, ani w doktrynie rozbieżności i wątpliwości co do tego, czy możliwość pouczenia przez sąd obejmuje tylko osoby fizyczne, czy też osoby
3 prawne - sam skarżący nie był w stanie wskazać w skardze kasacyjnej rozbieżnych wypowiedzi w tym względzie. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aw jw
Powiązane orzeczenia
- V CSK 222/17 2017-10-19Czy w sprawie o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, w której powód domaga się ustalenia, że jest właścicielem nieruchomości, a pozwany kwestionuje jego prawo własności, istnieje interes praw…
- I CSK 326/23 2024-06-03Czy niewykonywanie inwestycji będącej celem wywłaszczenia przez wykonawcę może stanowić samodzielną przesłankę stwierdzenia zaniechania powiadomienia wywłaszczonej właścicielki o możliwości zwrotu nieruchomości, a także…
- II CSK 391/20 2021-06-02Czy prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym, obejmujący przywłaszczenie prawa majątkowego, wyłącza możliwość ustalenia przez sąd cywilny, że skazany był właścicielem nieruchomości w dacie popełnienia czynu zabro…
- III CSK 436/14 2015-03-25Czy w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, potrzeba wykładni art. 212 § 1 i 2 k.p.c. oraz zakres obowiązków sądu w zakresie pouczania wnioskodawcy z urzędu o rozbieżności między treścią wniosku a rzeczywistym żądaniem uz…
- I CSK 813/22 2022-09-06Czy sąd rozpatrujący skargę o wznowienie postępowania w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia prawa własności nieruchomości jest związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo o wydanie tej nieruchomości?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 5art. 194 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy