V CSK 459/13
WyrokIzba Cywilna2014-06-27
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe prowadzone po ogłoszeniu upadłości jednego z pozwanych, który utracił prawo zarządu masą upadłości, jest dotknięte nieważnością?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe przeprowadzone po ogłoszeniu upadłości jednego z pozwanych, który z dniem ogłoszenia upadłości utracił prawo zarządu majątkiem wchodzącym w skład masy upadłości, jest dotknięte nieważnością na podstawie art. 379 pkt 2 k.p.c. Skutkuje to koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej upadłego, zniesienia postępowania obejmującego rozprawę apelacyjną i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty od pozwanych P. Spółki Akcyjnej i Miasta B. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego. Przed wydaniem wyroku przez Sąd Apelacyjny ogłoszono upadłość P. Spółki Akcyjnej, a syndyk masy upadłości nie został o tym zawiadomiony. Syndyk wniósł skargę kasacyjną, zarzucając nieważność postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej P. Spółki Akcyjnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, a w pozostałej części odrzucił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 459/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSA del. do SN Katarzyna Polańska-Farion SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. przeciwko Syndykowi Masy Upadłości "P." Spółki Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w W. oraz Miastu B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2014 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej Syndyka Masy Upadłości "P." Spółki Akcyjnej w upadłości likwidacyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 marca 2013 r., 1) uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1 (pierwszym) i 2 (drugim) w części w jakich odnosi się on do P. Spółki Akcyjnej w W., w tym zakresie znosi dotychczasowe postępowanie obejmujące rozprawę apelacyjną i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu pozostawiając temu
2 Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego, 2) odrzuca skargę kasacyjną w pozostałej części.
3 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. w sprawie z powództwa S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. przeciwko pozwanym P. Spółce Akcyjnej w W. oraz Miastu B. o zapłatę solidarnie kwoty 113 041,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28 grudnia 2010 r., na rozprawie z udziałem pozwanej Spółki, Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w K. Postanowieniem z dnia 5 marca 2014 r. Sąd Rejonowy w W. ogłosił upadłość spółki P. obejmującą likwidację majątku dłużnika. Syndyk masy upadłości tej Spółki nie został zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej. Syndyk masy upadłości Spółki P. wniósł skargę kasacyjną od wymienionego wyroku zarzucając między innymi nieważność postepowania przed Sądem drugiej instancji. Sąd Najwyższy zważył , co następuje: Zgodnie z treścią art. 51 ust 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.- Prawo upadłościowe i naprawcze - dalej p.u.n. (Dz. U. 2003 nr 60, poz. 535) postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania. Ogłoszeniu upadłości wywiera skutek z początkiem dnia, w którym zostało wydane (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2004 r., II CK 364/03, M. Praw. 2004, nr 14, s. 631, uchwałę Sądu Najwyższego z 21 października 2005 r., III CZP 77/05, OSNC Nr 9/2006 poz. 143). W tej sytuacji należało uznać, że wydanie wyroku w drugiej instancji co do pozwanego, w stosunku do którego ogłoszono upadłość było niedopuszczalne, ponieważ w myśl art. 75 p.u.n. z chwilą ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości. Konsekwencją takiego uregulowania jest niemożność prowadzenia postępowań sądowych przeciwko upadłemu, który pozbawiony prawa zarządu również sam nie może wystąpić z powództwem w imieniu masy.
4 W rezultacie postępowanie sądowe przeprowadzone po dniu 5 marca 2014 r. z udziałem upadłego było dotknięte nieważnością (art. 379 pkt 2 k.p.c. - por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2005 r., sygn. akt I CK 674/04, OSNC 2006 r., Nr 3, poz. 52; z 12 kwietnia 2012 r., II CSK 394/11, OSP 2013/6/64; 19 stycznia 2012 r., IV CSK 206/11, OSP 2012, nr 11, poz. 108), co skutkowało zniesieniem postępowania obejmującego rozprawę apelacyjną i uchyleniem sprawy do ponownego rozpoznania (art. 386 § 2 k.p.c.). Dalej idąca skarga kasacyjna wniesiona przez Syndyka masy upadłości Spółki P. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skarżący złożył bowiem skargę kasacyjną co do całości wyroku z dnia 6 marca 2014 r., który również obejmował drugiego pozwanego - Miasto B. (por. wyrok SN z 11 grudnia 2008 r. II CSK 272/08, niepubl; uchwała SN z dnia 31 stycznia 2008 r. III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55; wyrok SN z dnia 14 lutego 2007 r. II CK 5/06; wyrok SN z 23 marca 2006 r. II CZ 17/06, niepubl., wyrok SN z dnia 6 września 1972 r. II CR 309/72, OSPiKA 1973/94). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 379 pkt 2 k.p.c. i art. 108 § 2 orzekł jak w punkcie drugim sentencji. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej w pozostałej części na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 33/21 2021-06-30Czy zaniechanie obligatoryjnego zawieszenia postępowania apelacyjnego w związku z ogłoszeniem upadłości strony powodowej, skutkujące rozpoznaniem sprawy bez udziału syndyka masy upadłości, stanowi nieważność postępowania…
- III CZP 2/06 2006-02-10Czy postępowanie w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną podlega zawieszeniu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w toku sporu została ogłoszona upadłość strony pozwanej obejmująca likwidację majątku…
- II CSK 394/11 2012-04-12Czy postępowanie apelacyjne, w którym po umorzeniu postępowania upadłościowego nadal występował syndyk masy upadłości, było nieważne z powodu braku zdolności sądowej strony pozwanej?
- I CSK 714/15 2016-10-14Czy przedsiębiorca, wobec którego ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku, zachowuje legitymację procesową do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą?
- I CSK 500/09 2010-03-26Czy upadły, po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację jego majątku, jest legitymowany do samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej masy upadłości, jeżeli syndyk masy upadłości zrezygnował z jej…
Powołane przepisy
art. 51 ust 2art. 75art. 379 pkt 2 KPCart. 386 § 2 KPCart. 39821art. 108 § 2art. 3986 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy