V CSK 459/15
WyrokIzba Cywilna2016-02-18
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd wieczystoksięgowy może odmówić wpisu prawa własności, jeśli ważność czynności prawnej, na podstawie której dokonano wpisu, jest kwestionowana w innym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że sąd wieczystoksięgowy jest zobowiązany dokonać wpisu zgodnie z wnioskiem, o ile złożone dokumenty i treść księgi wieczystej nie wywołują wątpliwości skutkujących uznaniem nieważności czynności prawnej. W sytuacji, gdy wpis w księdze wieczystej dotknięty jest wadą prawną skutkującą niezgodnością z rzeczywistym stanem prawnym, jego ważność może być podważona jedynie w drodze procesu, a dopiero orzeczenie wydane w tym procesie stanowi podstawę do zmiany wpisu.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy oddalił jego apelację od postanowienia sądu pierwszej instancji. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, opierając ją na zarzucie naruszenia zasady nemo plus iuris in alium transfere potest quam ipse habet oraz problematyce badania nieważności czynności prawnych w postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd Najwyższy rozważał kwestię przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 459/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku J. F. przy uczestnictwie M. M. o wpis w księdze wieczystej prawa własności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawcy J. F. od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 24 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
2 jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Przesłanki te nie zostały spełnione. W skardze kasacyjnej nie sformułowano żadnego zagadnienia prawnego ani nie wyjaśniono potrzeby wykładni przepisów prawnych. Treść wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazuje, że skarżący w istocie powołał się na przesłankę oczywistej zasadności skargi (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie zasady nemo plus iuris in alium transfere potest quam ipse habet. Powołanie przesłanki oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Skarżący, uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawiązał do art. 6268 § 1, 2 i 3 k.p.c., art. 62613 § 2 k.p.c., art. 6269 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. i art. 382 k.p.c., a także do art. 3 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 707 z późn. zm.), które w okolicznościach niniejszej sprawy wiążą się z problemem badania nieważności czynności prawnych w postępowaniu wieczystoksięgowym. Przedstawiona argumentacja nie przemawia ani za możliwością wystąpienia odmiennych ocen takiego problemu prawnego, ani za wątpliwościami interpretacyjnymi i jest wynikiem błędnego rozumienia zakresu kognicji sądu wieczystoksięgowego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśnione zostało, że sąd wieczystoksięgowy obowiązany jest dokonać wpisu zgodnie z wnioskiem, jeżeli złożone dokumenty i treść księgi wieczystej nie wywołują wątpliwości skutkujących uznaniem nieważności czynności prawnej (zob.m.in. postanowienie z dnia 16 sierpnia 2009 r., I CSK 497/08). Wątpliwości
3 takich nie nasuwała treść czynności prawnej zdziałanej przez E. F.. Wątpliwości dotyczące zgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym ujawniły się dopiero w związku z postanowieniem o zmianie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wydanym kilka lat później. Istniejący w księdze wieczystej wpis nie jest dotknięty podlegającą sprostowaniu usterką, lecz wadą prawną, skutkującą niezgodnością treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Ważność czynności prawnej może być zatem podważona jedynie w drodze procesu i dopiero wydane w jego wyniku orzeczenie będzie stanowiło podstawę do zmiany istniejącego w księdze wpisu prawa własności (art. 10 u.k.w.h.). Wobec powyższego, uznając skargę kasacyjną za oczywiście bezzasadną, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [l.n]
Powiązane orzeczenia
- III CSK 318/18 2019-05-16Czy sąd wieczystoksięgowy jest właściwy do badania nieważności postępowania poprzedzającego wydanie orzeczenia stanowiącego podstawę wniosku o wpis do księgi wieczystej?
- II CSK 675/18 2019-06-18Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis do księgi wieczystej, może brać pod uwagę okoliczności znane mu urzędowo, które wykluczają możliwość dokonania wnioskowanego wpisu, mimo że nie zostały one przedstawi…
- I CSK 2030/22 2022-09-29Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis prawa własności, może merytorycznie badać, czy późniejsza czynność prawna doprowadziła do wygaśnięcia prawa, które jest objęte wnioskiem, czy też ogranicza się jedyni…
- II CSK 691/18 2019-06-26Czy sąd wieczystoksięgowy, rozpoznając wniosek o wpis do księgi wieczystej, może brać pod uwagę okoliczności znane mu urzędowo, w szczególności dotyczące odpadnięcia podstawy wpisu?
- II CSK 739/16 2017-04-25Czy sąd wieczystoksięgowy w postępowaniu o wpis prawa własności powinien badać wyłącznie treść wniosku i załączonych dokumentów, czy też jego kognicja wyklucza możliwość wyjaśnienia i sprawdzenia poprawności danych widni…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 6268 § 1art. 62613 § 2 KPCart. 6269 KPCart. 233 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 382 KPCart. 3 ust. 1art. 10
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy