V CSK 484/13
WyrokIzba Cywilna2014-05-09
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powód upatruje jej oczywistej zasadności w naruszeniu art. 5 k.c. przez błędną wykładnię, a zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego nie prowadzą do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie uzasadnił jej oczywistej zasadności lub nieważności postępowania w sposób odpowiadający wymogom art. 3989 § 1 k.p.c. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, widocznego prima facie. Samo powołanie się na naruszenie przepisów, nawet oczywiste, nie jest wystarczające, jeśli nie prowadzi do wydania oczywiście wadliwego orzeczenia.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o zapłatę. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powódka wskazała na oczywistą zasadność skargi oraz nieważność postępowania. Zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 5 k.c. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu jej zachowania za nadużycie prawa podmiotowego. Pozwani argumentowali, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanych zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 484/13 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa […] Agencji […] S.A. w K. przeciwko A. W., E. K. i B. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powódki na rzecz pozwanych A. W., E. K., B. K. kwotę 1.800 ( tysiąc osiemset ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), a obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek (art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został przez powoda uzasadniony ze wskazaniem na jej oczywistą zasadność oraz nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.). Zarzut nieważności postępowania przed Sądem drugiej instancji, bo tylko ta mogłaby mieć znaczenie w postępowaniu kasacyjnym, nie został przez powoda w żaden sposób uzasadniony. Wprawdzie zarówno we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jak i w obrębie postaw skargi powód powoływał się na uchybienia prawu procesowemu, które przypisuje Sądowi Apelacyjnemu, to jest na naruszenie art. 382 w zw. z art. 493 § 1 k.p.c., ale gdyby nawet zarzuty te okazały się trafne, to nie byłoby to równoznaczne z nieważnością postępowania przed Sądem Apelacyjnym. Oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powód upatruje w naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 5 k.c. przez błędną wykładnię, polegającą w szczególności na uznaniu, że powód nadużył prawa podmiotowego poprzez nielojalność kontraktową, bezwzględność w realizacji swoich uprawnień i podcinanie społecznie pożytecznych inicjatyw, a taka kwalifikacja jego zachowania wynika przede wszystkim z tego, że zaniechał uprzedniego wskazania pozwanej błędów w rozliczeniu umowy.
3 W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, Lex nr 1232793). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód nie wskazał na tego rodzaju wadliwości zaskarżonego wyroku ani tego rodzaju wadliwości postępowania przeprowadzonego przed Sądem drugiej instancji, które mogłyby być kwalifikowane jako oczywiste. Trafnie argumentują przy tym pozwani, że skarga kasacyjna od wyroku poprzednio wydanego w niniejszej sprawie została wniesiona przez nich ze wskazaniem na jej oczywistą zasadność, wynikającą z nierozważenia działań powoda w kontekście art. 5 k.c. i z uwzględnieniem takiej argumentacji została przyjęta do rozpoznania. Nie sposób obecnie twierdzić, że o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma decydować rozważanie zachowania powoda w kontekście przesłanek decydujących o możliwości uznania go za nadużycie prawa podmiotowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 k.p.c. oraz - co do kosztów postępowania - art. 98 § 1 i 3, art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz
4 ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490), orzeczono jak w sentencji. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I CSK 661/17 2018-03-07Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się wyłącznie na zarzucie oczywistej zasadności, a nie na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego l…
- II CSK 290/20 2021-01-27Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się wyłącznie na zarzucie oczywistego naruszenia przepisów postępowania, bez wykazania kwalifikowanej postaci tego naruszenia?
- V CSK 710/15 2016-05-31Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. w sytuacji, gdy skarżący powołuje się na naruszenie przepisów prawa procesowego, a wywód uzasadniający przyjęcie skargi jest powier…
- III CSK 168/17 2017-10-05Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na jej oczywistą zasadność, ale nie uzasadnia jej w sposób wyczerpujący i odrębny od podstaw kasacyjnych?
- V CSK 239/21 2021-10-05Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli opiera się na przesłance oczywistej zasadności, a naruszenie prawa procesowego nie spowodowało wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 3art. 382art. 493 § 1 KPCart. 5 KCart. 3989 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy