V CSK 487/16
WyrokIzba Cywilna2017-02-21
Skład orzekający: Jan Górowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca kwestii podstaw i zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela w kontekście umów grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wskazano konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miałyby zostać naruszone, ani nie przedstawiono przekonującego wywodu prawnego uzasadniającego oczywistą zasadność skargi?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności skargi. W przypadku powołania się na istotne zagadnienie prawne, należy je precyzyjnie sformułować i przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą możliwość rozbieżnych ocen prawnych. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi wymaga zawarcia w uzasadnieniu wniosku wywodu prawnego wykazującego kardynalne naruszenie prawa. Nie można jednocześnie podnosić, że w ramach naruszenia tych samych przepisów pojawiło się istotne zagadnienie prawne i że skarga jest oczywiście uzasadniona.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej powództwo o zapłatę. Skarżąca powołała się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego odpowiedzialności ubezpieczyciela w kontekście umów grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym oraz na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 487/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski w sprawie z powództwa S. F. przeciwko E. S.A. z siedzibą w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstępuje od obciążenia powódki kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE
2 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Choć skarżąca odwołała się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, oraz wskazała na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej to nie występują te przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Istotnym zagadnieniem prawnym w omawianym znaczeniu jest taki problem z zakresu wykładni lub stosowania prawa, który ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, niepublikowane). Powołanie się na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych na gruncie przytoczonych przepisów prawa, na tle których ono powstało. Poza tym, skarżący powinien wykazać, że zagadnienie to jest istotne dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243).
3 Skarżąca wskazała, że istotne zagadnienie prawne „dotyczy kwestii podstaw i zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela w kontekście umów typu umowy grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym”. Nie można przyjąć, że zachodzi przesłanka określona w art. (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), skoro w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazano żadnego przepisu na kanwie, którego zagadnienie miałoby powstać, a także takiego który zostałby naruszony w sposób kwalifikowany. Skarżąca przeoczyła powołać w motywach wniosku, chociażby jednego artykułu i to zarówno dotyczącego prawa materialnego, jak i procesowego. Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). W skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty (wywód prawny) świadczące o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Przypomnieć należy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, że jest ona oczywiście uzasadniona, to w uzasadnieniu wniosku powinien on zawrzeć wywód prawny wykazujący takie kardynalne naruszenie prawa (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 135, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, LEX nr 421035, z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06, LEX nr 201037). Skarga kasacyjna takiego przekonywującego wywodu nie zawiera. Poza tym, nie można z przesłanką określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. równocześnie podnosić, że w ramach naruszenia tych samych przepisów w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne. Jest to błąd logiczny, albowiem, gdy wchodzi w rachubę zagadnienie prawne skarga kasacyjna nie może być oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., V CSK 550/07, niepublikowane). Skarżąca wskazała na oczywistą zasadność skargi wynikającą z ograniczenia się przez Sąd Apelacyjny wyłącznie do rozpoznania zarzutów
4 apelacyjnych. Oczywiście sąd drugiej instancji z urzędu stosuje prawo materialne, niemniej skarżąca przeoczyła, że aby skarga kasacyjna mogła zostać uwzględniona musiałaby wskazać jaką to normę prawną i wynikającą z jakich przepisów nie zastosował ten organ, czego ten nadzwyczajny środek zaskarżenia nie zawiera. Powołanie się bowiem tylko na art. 471 k.c., o czym poniżej, nie było trafne. Nawet błędne rozpoznanie przez Sąd Apelacyjny zarzutu obrazy art. 3531 k.c. nie mogło stanowić obrazy art. 378 § 1 k.p.c., do czego by dopiero doszło, gdyby został on pominięty. Skarżąca powołała art. 3531 k.c. w kontekście naruszenia przepisów postępowania i nie wskazała tego unormowania w ramach naruszenia podstawy naruszenia prawa materialnego. Gdyby skarżąca w dalszym ciągu podtrzymała zarzut, że postanowienia przedmiotowej umowy są sprzeczne z naturą stosunku ubezpieczeniowego i zasadami współżycia społecznego powinna wskazać jako naruszony art. 3531 w zw. z art. 358 § 1 i 2 k.c. Wbrew zarzutom skarżącej Sąd Apelacyjny dokonał zbadania zasadności zarzutów skierowanych przeciwko orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Sądy meriti ustaliły, i tymi ustaleniami Sąd Najwyższy jest związany, że pozwany wykonał umowę ubezpieczenia w sposób określony w Regulaminie Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego. Wypłata świadczenia w wysokości 79 800,28 została wyliczona zgodnie z zapisami rozdziału 10 ust. 4 Warunków Ubezpieczenia Libra oraz według wskazanego tam wzoru. Skarżąca nie wykazała przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej. Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). jw l.n
Powiązane orzeczenia
- III UK 20/16 2016-09-29Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy jest oczywiście uzasadniona?
- I UK 415/17 2018-10-23Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność, gdy skarżący powołuje się na naruszenie prze…
- II UK 14/19 2020-03-03Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzącyc…
- V CSK 246/16 2016-11-23Czy w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji uznał istnienie interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie odpowiedzialności pozwanego zakładu ubezpieczeń, a następnie oddalił powództwo z powodu niewykazania p…
- IV CSK 513/20 2021-01-29Czy skarga kasacyjna powódki dotycząca umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 471 KCart. 3531 KCart. 378 § 1 KPCart. 3531art. 358 § 1art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy