V CSK 540/15
WyrokIzba Cywilna2016-03-09
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wnosi o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, który został błędnie oznaczony co do daty nadania klauzuli wykonalności, sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków formalnych lub zastosować zasadę falsa demonstratio non nocet, czy też rozpoznać powództwo na podstawie rzeczywistej podstawy faktycznej żądania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych do jej przyjęcia. W sytuacji, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne, musi je precyzyjnie sformułować, przytoczyć przepisy prawa, argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych oraz wykazać istotność zagadnienia dla praktyki sądowej. W rozpoznawanej sprawie sądy obu instancji prawidłowo rozpoznały powództwo skierowane do istniejącego tytułu wykonawczego, kierując się jego rzeczywistą podstawą faktyczną, mimo błędnego oznaczenia daty nadania klauzuli wykonalności.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego ich powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Skarga opierała się na zarzucie, że sądy nieprawidłowo postąpiły, nie wzywając do uzupełnienia braków formalnych lub nie stosując zasady falsa demonstratio non nocet w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został błędnie oznaczony co do daty nadania klauzuli wykonalności. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 540/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa J. T. i A. T. przeciwko L. P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 marca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. radcy prawnemu I. K. tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodom w postępowaniu kasacyjnym kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
2 jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Powodowie J. T. i A. T. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 grudnia 2014 r. w sprawie przeciwko L. P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne dotyczące dotyczące obowiązku sądu w sytuacji, w której strona wnosi o pozbawienie wykonalności nieistniejącego tytułu wykonawczego (mylnie oznaczonego) wezwania strony w trybie art. 130 § 1 do uzupełnienia braków formalnych poprzez sprecyzowanie, jakiego tytułu wykonawczego dotyczy żądanie strony lub zastosowanie art. 130 § 1 zd. 2 zgodnie z zasadą falsa demonstratio non nocet, innymi słowy, zachodzi potrzeba odpowiedzi na pytanie, jakie czynności powinien podjąć sąd w sytuacji, gdy jeden z dwóch elementów tytułu wykonawczego został błędnie oznaczony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić z przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK
3 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.). Przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia tych wymagań. Wbrew stanowisku wnoszących skargę Sądy obu instancji rozpoznały powództwo skierowane do tytułu wykonawczego – umowy zawartej przez strony w formie aktu notarialnego z dnia 13 listopada 2003 r. Rep. […] opatrzonego klauzulą wykonalności przez Sąd Rejonowego w W.. Zważyć bowiem trzeba, że Sąd pierwszej instancji pomimo zwrócenia uwagi na podanie nieprawidłowej daty postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, kierując się rzeczywistą podstawą faktyczną żądania, ocenił zasadność powództwa wobec istniejącego tytułu wykonawczego, któremu została nadana klauzula wykonalności. Świadczą o tym nie tylko wyraźne stanowisko tego Sądu na stronie 7 uzasadnienia, ale także dalsze zawarte na kilku stronach wywody odnoszące się do podstaw powództwa przeciwegzekucyjnego. Podobnie Sąd drugiej instancji nie odnosząc się do podanej przez powodów daty nadania klauzuli wykonalności ocenił, czy w świetle przedstawionych przez powodów okoliczności faktycznych ich zobowiązanie wygasło, a tym samym czy istnieje podstawa do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Wymaga jednocześnie podkreślenia, że powództwo przeciwegzekucyjne skierowane jest do tytułu egzekucyjnemu, któremu została na podstawie art. 7811 k.p.c. nadana klauzulę wykonalności. Dalsze tytuły wykonawcze wydane na podstawie art. 793 k.p.c. oraz wydane ponownie na podstawie art. 794 k.p.c. zamiast utraconego mają charakter pochodny wobec pierwotnego tytułu wykonawczego. Dostrzegli to sami powodowie w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, jak w sentencji pkt 2, na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 7, § 12 ust 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września
4 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490. zm.: Dz.U. z 2015 r. poz. 617). Sąd Najwyższy o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzekł, jak w sentencji pkt 3, na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 7, § 12 ust 4 pkt 2, § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490. zm.: Dz.U. z 2015 r. poz. 617). l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 3011/24 2025-07-02Czy w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, powód może powoływać się na zarzuty dotyczące nieważności lub bezskuteczności czynności prawnej, w szczególności dotyczące klauzul niedozwolonych lub odsetek…
- I CSK 610/22 2022-05-20Czy skarga kasacyjna w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności może być oparta na zarzutach dotyczących zdarzeń istniejących przed powstaniem prawomocnego tytułu egzekucyjnego?
- V CSK 333/16 2016-12-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, oparta na zarzucie naruszenia przepisów o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem podstępu, może być uznana za oczyw…
- IV CSK 614/21 2021-12-21Czy w sytuacji, gdy sąd zabezpieczył tytuł wykonawczy w aktach postępowania w zamkniętej kopercie, a pozwany utracił status wierzyciela, o czym poinformował sąd, możliwe jest ponowne uzyskanie przez pozwanego tego samego…
- IV CSK 443/15 2015-12-29Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, jednocześnie zaprzeczając jego istnieniu w sprawie, a także czy zarzut abuzywności kla…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 130 § 1art. 7811 KPCart. 793 KPCart. 794 KPCart. 3989 § 1art. 99 KPCart. 391 § 1 KPCart. 391 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy