V CSK 586/16

WyrokIzba Cywilna2017-05-25

Skład orzekający: Barbara Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące definicji nieruchomości i warunków zastosowania art. 290 § 2 k.c., a Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w tej kwestii, przyjmując jednolitą linię orzeczniczą?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. W sytuacji, gdy Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w danej kwestii, przyjmując jednolitą linię orzeczniczą, a skarżący jedynie subiektywnie ocenia dotychczasowe orzecznictwo, nie można uznać, że zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło jej apelację od wpisu w księdze wieczystej dotyczącego służebności drogi. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonych postanowień i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała istotne zagadnienie prawne dotyczące definicji nieruchomości i warunków zastosowania art. 290 § 2 k.c., twierdząc, że sądy wieczystoksięgowe opierają się na błędnym ujęciu „jedna księga - jedna nieruchomość”.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 586/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku K. Spółki Akcyjnej w R. przy uczestnictwie Agencji […] w W. o wpis, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1. w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2. istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3. zachodzi nieważność postępowania lub 4. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną, merytoryczną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej i zbadanie, czy za jej rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna bowiem jest środkiem prawnym funkcjonującym przede wszystkim w interesie publicznym, który z kolei przemawia za skoncentrowaniem się Sądu Najwyższego na sprawach najpoważniejszych i precedensowych. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 22 marca 2016 r., oddalającego jej apelację od wpisu w księdze wieczystej dokonanego w dniu 12 października 2015 r. przez Sąd Rejonowy w T. w nowo założonej księdze wieczystej nr […]. Powołując się na podstawę określoną w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go orzeczenia Sądu Rejonowego w T. „…w części wpisu w dziale III księgi wieczystej […] służebności drogi na działce nr […]57 na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr […]16 i na rzecz innych nieruchomości współuprawnionych wymienionych w podrubryce 3.4.6. - wszystkich Sądu Rejonowego w G., dokonanego w sprawie o sygn. akt: Dz.[…] i przekazanie temu Sądowi sprawy w tej części do ponownego rozpoznania […]”. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na przesłanki wskazane w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Twierdziła, że „…podstawowym z zagadnień, które wymagają wyjaśnienia, 3 jest prawidłowe systemowe zdefiniowanie pojęcia nieruchomości na gruncie kodeksu cywilnego i ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Następczo (po zdefiniowaniu pojęcia nieruchomości), celowe jest również wskazanie warunków zastosowania art. 290 § 2 k.c. […]”. Skarżąca sformułowała liczne pytania, na które - jej zdaniem - Sąd Najwyższy powinien udzielić wyczerpującej odpowiedzi, ponieważ sądy wieczystoksięgowe opierają się na bezrefleksyjnym ujęciu „jedna księga - jedna nieruchomość”. Analiza wywodów zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że skarżąca nie przytoczyła argumentów, świadczących o występowaniu w niniejszej sprawie przesłanek, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. chodzi o zagadnienie obejmujące poważną wątpliwość prawną i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie sądowym, którego wyjaśnienie ma znaczenie dla praktyki sądowej oraz dla rozstrzygnięcia złożonej skargi. Skarżący, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne powinien sformułować to zagadnienie, wskazać na wyłaniające się poważne wątpliwości interpretacyjne, przytoczyć argumenty prowadzące do rozbieżnych ocen i wykazać, że wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie zarówno dla praktyki sądowej, jak i dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Z kolei wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, skarżący powinien wykazać, że przepisy potrzebne do rozstrzygnięcia skargi wywołują poważne wątpliwości interpretacyjne i wyjaśnić, na czym one polegają albo wykazać, że przepisy te wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów. W obu wypadkach chodzi przy tym wyłącznie o poważne wątpliwości, wykraczające poza poziom zwykłych wątpliwości prawnych, które powstają niemal w każdym procesie decyzyjnym. Pojęcie nieruchomości było wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, w tym m.in. w uchwałach z dnia 7 kwietnia 2006 r., III CZP 24/06 (OSNC 2007, nr 2, poz. 24), z dnia 26 kwietnia 2007 r., III CZP 27/07 (OSNC 2008, nr 6, poz. 62) i z dnia 17 kwietnia 2009 r., III CZP 9/09 (OSNC 2010, nr 1, poz. 4), 4 w wyrokach z dnia 26 lutego 2003 r., II CKN 1306/00 (Biul. SN 2003, nr 8, s. 8) i z dnia 22 lutego 2012 r., IV CSK 278/11 (OSNC 2013, nr 3, poz. 35) oraz w postanowieniach z dnia 30 października 2003 r. , IV CK 114/02 (OSNC 2004, nr 12, poz. 201) i z dnia 30 maja 2007 r., IV CSK 56/07 (nie publ.). W powołanych orzeczeniach Sąd Najwyższy jednolicie przyjmował, że księga wieczysta jest czynnikiem wyodrębniającym nieruchomość w rozumieniu art. 46 § 1 k.c., w związku z czym obowiązuje reguła „jedna księga – jedna nieruchomość”. Skarżąca nie przytoczyła przekonujących argumentów, które przemawiałyby za potrzebą kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego; dokonała jedynie własnej, subiektywnej oceny dotychczasowego orzecznictwa. Nie jest to równoznaczne z wykazaniem rzeczywistej potrzeby ponownego rozważania odnośnej kwestii. Poza tym - co uszło uwagi skarżącej - wyjaśnienie wszystkich zagadnień poruszonych w sformułowanych przez nią pytaniach wykracza poza granice kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym, Konkludując trzeba stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą wskazane przez skarżącą przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. ani brana pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. jw l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 290 § 2 KCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 46 § 1 KCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy