V CSK 612/17

Sygn. akt V CSK 612/17 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z powództwa Banku […] S.A. w Warszawie przeciwko M.W. i […] Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej w S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2018 r., na skutek skarg kasacyjnych: powoda i pozwanej […] Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej w S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I ACa […]/17, 1. przyjmuje skargę kasacyjną powoda do rozpoznania; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej pozwanej do rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego w tym zakresie w orzeczeniu rozstrzygającym o skardze kasacyjnej powoda. UZASADNIENIE 2 W związku ze skargą kasacyjną strony pozwanej […] Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo - Kredytowej w S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt I ACa […]/17 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7 - 8, poz. 147). Strona pozwana zarzuciła naruszenie art. 416 k.c. w zw. z art. 415 k.c., art. 361 § 1 k.c., art. 429 k.c. oraz art. 430 k.c. przez przyjęcie, że zostały zrealizowane przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej; art. 481 § 1 k.c. oraz art. 2 pkt 2 i art. 56 oraz art. 57 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie 3 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw przez zasądzenie od niej na rzecz sytny powodowej kwoty 158 234 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 lipca 2010 r. do dnia zapłaty, mimo że instytucja ustawowych odsetek za opóźnienie została wprowadzona do polskiego porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2016 r., zaś do odsetek należnych za okres kończący się przed tym dniem należało stosować dotychczasowe przepisy. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej strona pozwana oparła na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z dnia 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15, nie publ., z dnia 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.). Potrzebę wykładni skarżąca łączy z przepisami art. 416 k.c. w zw. z art. 415 k.c., art. 361 § 1 k.c., art. 429 k.c. i art. 430 k.c. w kontekście pojmowania przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, w tym w szczególności pojmowania szkody oraz adekwatnego związku przyczynowego, w sytuacji, gdy w świetle w zasadzie analogicznych stanów faktycznych nakreślonych przez stronę pozwaną w ramach poszczególnych powództw inicjujących liczne postępowania pomiędzy stronami, dochodzi do rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych, tj. Sądu Okręgowego Katowice - Zachód w Katowicach, Sądu Okręgowego w Katowicach jak również Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi i Sądu Okręgowego w Łodzi. Sąd Apelacyjny orzekając reformatoryjnie zaskarżonym wyrokiem zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 158 234 zł, wskazując, iż jest 4 to szkoda, na którą składają się kwoty wydatkowane na obsługę prawną dla podmiotów zewnętrznych w stosunku do SKOK w O., w celu wdrożenia przez stronę pozwaną na podstawie bezprawnej uchwały (z dnia 8 grudnia 2008 r. Zarządu strony pozwanej o zawieszeniu z dniem 1 grudnia 2008 r. SKOK w O. i o ustanowieniu zarządu komisarycznego w osobie pozwanego M.W.) planu ograniczenia autonomii SKOK w O. oraz w celu obrony tej uchwały, co do której stwierdzona została jej nieważność (gdyż działania nadzorcze strony pozwanej były nieadekwatne w stosunku do stwierdzonych w SKOK w O. nieprawidłowościach), a poza tym część z tej kwoty została wydatkowana na obsługę prawną podmiotów zewnętrznych po wydaniu przez Sąd Okręgowy w K. postanowienia zabezpieczającego przez wstrzymanie wykonania tej uchwały do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie jej ważności. Ponadto, w ocenie Sądu drugiej instancji strona pozwana nie wykazała w związku ze świadczeniem jakich konkretnie usług prawnych przez podmioty zewnętrzne środki te zostały wydatkowane. Tymczasem wskazywane przez skarżącą w uzasadnieniu podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej rozbieżności sądów powszechnych w kwestii kreowanej przez powódkę szkody nie dotyczą tej jej postaci, która obejmuje wydatki poniesione na obsługę prawną na rzecz podmiotów zewnętrznych w celu obrony legalności przedmiotowej uchwały Zarządu strony pozwanej. Wskazywane przez pozwaną rozbieżności dotyczą szkody w postaci wydatków ponoszonych w czasie zarządu komisarycznego na wynagrodzenia dla zatrudnionych - nowych pracowników w SKOK w O., na zapłatę za media, na jej zobowiązania publicznoprawne, związane z działalnością SKOK w O. w zakresie określonym w powołanej uchwale z 8 grudnia 2008 r., a także regulowania należności za najem lokali, w których była prowadzona działalność, za remonty, czy usługi reklamowe. Należy też zwrócić uwagę, iż przed 1 stycznia 2016 r., zgodnie z art. 481 § 1 k.c. w razie opóźnienia dłużnika w spełnieniu świadczenia pieniężnego, wierzyciel miał prawo żądania odsetek w wysokości ustawowej, jeśli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona (§ 2 art. 481 k.c.). Po 1 stycznia 2016 r. zmianie uległ sposób określania wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. 5 Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzeknie Sąd Najwyższy zgodnie z art. 398²¹ k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej strony powodowej. aj ał