V CSK 625/16
WyrokIzba Cywilna2017-05-17
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach o dział spadku, w których zaskarżono postanowienie o dziale spadku, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej stanowi wartość całego majątku podlegającego podziałowi, czy też wartość interesu majątkowego, którego dotyczy zaskarżenie?Ratio decidendi
W sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, o zniesienie współwłasności i o dział spadku wartością przedmiotu zaskarżenia jest nie wartość całego majątku podlegającego podziałowi, lecz wartość interesu majątkowego, którego dotyczy zaskarżenie. Z reguły nie może ona przekraczać wartości udziału w dzielonym majątku uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną. W niniejszej sprawie zarzuty uczestniczki sprowadzały się do podważenia wartości przyznanej jej nieruchomości, co miało na celu obniżenie wysokości spłaty od niej zasądzonej, która stanowiła wykładnik maksymalnej wartości przedmiotu zaskarżenia.Stan faktyczny
Uczestniczka wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w przedmiocie działu spadku. W skardze kasacyjnej kwestionowała wartość przyznanej jej nieruchomości oraz nieuwzględnienie w schedzie spadkowej kwoty uzyskanej ze sprzedaży działki przez spadkodawczynię. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną, uznając, że jej wartość nie przekraczała kwoty stu pięćdziesięciu złotych, co skutkowało jej odrzuceniem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki jako niedopuszczalną z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Orzeczono również o kosztach postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 625/16 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z wniosku W. K. przy uczestnictwie J. J. , A. K., X. K., D. K., W. K., A. L., D. L., G. J., Z. J. i R. L. o dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki J. J. od postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI Ca (…), 1) odrzuca skargę kasacyjną, 2) przyznaje radcy prawnemu I. S. J. kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce J. J. w postępowaniu kasacyjnym, 3) oddala wnioski uczestnika A. L. oraz wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Uczestniczka J. J. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 5 kwietnia 2016 r. oddalającego jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia 23 września 2015 r. w przedmiocie
2 działu spadku po B. K. i częściowo działów spadku po jej nieżyjących spadkobiercach: K. K., T. K., Z. J. i J. L. w zakresie odziedziczonych udziałów w nieruchomościach położonych w M.. W wyniku postanowienia działowego uczestniczce przyznano na wyłączną własność działkę poznaczoną numerem ewidencyjnym [...] z obowiązkiem spłat: na rzecz A. L. kwoty 3090,66 złotych, na rzecz R. i D. L. kwot po 12.238,66 złotych oraz na rzecz D. K. kwoty 71.716 złotych. W apelacji od tego postanowienia uczestniczka zarzuciła przyjęcie zawyżonej wartości przyznanej jej działki, nieuwzględnienie jej sytuacji majątkowej przy ocenie możliwości spłaty oraz brak zaliczenia do schedy spadkowej kwoty 30.000 złotych uzyskanej przez wnioskodawcę ze sprzedaży przez spadkodawczynię działki 3070. W skardze kasacyjnej uczestniczka wskazała jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 201.000 złotych, na którą składa się kwestionowana przez nią wartość przyznanej jej nieruchomości (171.000 złotych) oraz nieuwzględniona w ramach schedy spadkowej kwota 30.000 złotych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, o zniesienie współwłasności i o dział spadku wartością przedmiotu zaskarżenia jest nie wartość całego majątku podlegającego podziałowi, lecz wartość interesu majątkowego, którego dotyczy zaskarżenie. Z reguły nie można ona przekraczać wartości udziału w dzielonym majątku uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, Nr 4, poz. 60, z dnia 3 czerwca 2009 r., IV CSK 107/09, nie publ., z dnia 6 maja 2010 r., II CZ 38/10, nie publ., z dnia 13 marca 2015 r., III CZ 13/15, nie publ., z dnia 6 listopada 2015 r., II CZ 76/15, nie publ.; z dnia 6 grudnia 2016 r., V CSK 275/16, nie publ.). W niniejszej sprawie zarzuty uczestniczki w istocie sprowadzają się do podważenia wartości przyznanej jej nieruchomości, przy czym skarżąca nie kwestionowała sposobu zniesienia współwłasności. Nie wskazała też konkretnie, w jakiej mierze należałoby zmienić ustaloną wartość nieruchomości. Nie może jednocześnie budzić wątpliwości, że celem zarzutów co do wartości nieruchomości przyznanej wyłącznie uczestniczce jest doprowadzenie do obniżenia wysokości spłaty, która została od niej zasądzona. Wysokość tej spłaty jest wykładnikiem
3 maksymalnej wartości przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, nie stanowi jej wartość całego podlegającego podziałowi majątku, ani wartość prawa przyznanego skarżącej jak również wartość jej udziału w spadku. Ponieważ wysokość zasądzonych od uczestniczki J. J. spłat wynosi 99.283,92 (3.090,66 + 12.238,66+ 12.238,66 + 71.716) złotych i jest niższa niż sto pięćdziesiąt złotych jej skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Oceny tej nie zmienia uwzględnienie kwoty 30000 złotych przypadającej według skarżącej na schedę spadkową, która i tak podlegałaby rozliczeniu w granicach udziału uczestniczki w spadku. Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. art. 13 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 4 ust. 1, § 11 pkt 6 i § 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 3 na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 13 § 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku uczestników o odstąpienie od reguły wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. jw l.n
Powiązane orzeczenia
- II CZ 99/18 2019-02-07Czy w sprawie o dział spadku, w której zaskarżono postanowienie sądu drugiej instancji, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być ustalona w oparciu o wartość całego majątku spadkowego, czy też wartość…
- III CZ 154/24 2024-10-30Czy w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną może odpowiadać wartości całej nieruchomości, czy jedynie wartości udziału skarżącego, gdy kwestionowany jest jedy…
- III CZ 187/24 2024-12-11Czy w sprawach o dział spadku połączony z podziałem majątku wspólnego, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w apelacji, jeśli zakres rozstrzygnięcia…
- V CZ 101/14 2015-01-23Czy w sprawie o dział spadku, w której wnioskodawca kwestionuje sposób podziału majątku, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej może odpowiadać wartości całego majątku podlegającego podziałowi, a nie tylko wart…
- IV CSK 120/07 2007-05-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku podlegała odrzuceniu z uwagi na niedochowanie progu wartości przedmiotu zaskarżenia?
Powołane przepisy
art. 3986 § 3 KPCart. 13 § 2 KPCart. 520 § 1art. 13 § 2art. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPCart. 520 § 1 KPC§ 3§ 2§ 4 ust. 1§ 11 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy