V CSK 628/14
WyrokIzba Cywilna2015-05-21
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rażący brak ekwiwalentności świadczeń przy nienazwanej umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie, skutkujący stanem nadzabezpieczenia, może stanowić wyłączną przyczynę uznania takiej umowy za nieważną jako sprzeczną z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesiona przez skarżącego kwestia dotycząca nieważności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z powodu rażącego braku ekwiwalentności świadczeń nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. Sąd wskazał, że problem ten był już przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a jego wyjaśnienie nie miałoby wpływu na wynik sprawy ze względu na możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.Stan faktyczny
Powód A. R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się ustalenia nieważności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Skarżący argumentował, że rażący brak ekwiwalentności świadczeń, prowadzący do stanu nadzabezpieczenia, stanowił podstawę do uznania umowy za nieważną jako sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 628/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa A. R. przeciwko G. spółce komandytowej w likwidacji w W. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I ACa 317/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE
2 W związku ze skargą kasacyjną powoda A. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 6 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju
3 jurysprudencji. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające oceny tego, czy sam fakt rażącego braku elementu ekwiwalentności świadczeń przy nienazwanej umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie, tj. fakt zaistnienia stanu nadzabezpieczenia, może być wyłączną przyczyną uznania umowy za nieważną jako sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Skarżący przedstawił bardzo szczegółową argumentację, przy pomocy której starał się dowieść możliwość wystąpienia odmiennych ocen zaprezentowanego problemu, ale problem ten był przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego i jako niebudzący wątpliwości interpretacyjnych nie wymaga dalszych rozważań (por.: wyrok SN z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt III CSK 181/11, OSNC 2012, nr 7 – 8, poz. 101, Biuletyn SN 2012, nr 5, s. 12, wyrok SN z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II CSK 690/10, OSNC Zbiór Dodatkowy nr D/2012, poz. 83, wyrok SN z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II CSK 218/10, OSNC 2011, nr 6, poz. 72, Biuletyn SN 2010, nr 12, s. 17). Ponadto, rozstrzygnięcie wątpliwości skarżącego nie miałoby wpływu na wynik niniejszej sprawy, ponieważ osiągnięcie celu powoda w niniejszym postępowaniu jest niemożliwe ze względu na potencjalne roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (por.: wyrok SN z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt V CSK 360/10, nie publ.). Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. l.n
Powiązane orzeczenia
- I UK 7/19 2019-11-05Czy ocena czynności prawnej i jej skutków na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych wyłącza dalsze konsekwencje prawne i konieczność dokonania ponownej oceny tej czynności również w ramach systemu norm prawa cywilnego, a…
- III UK 184/17 2018-05-16Czy w sytuacji, gdy umowa cywilnoprawna nie wymaga formy pisemnej, została zrealizowana i rozliczona, można uznać ją za niezawartą wyłącznie na podstawie jednostronnego oświadczenia ubezpieczonego o braku świadomości jej…
- I UK 13/19 2019-11-07Czy skarga kasacyjna dotycząca kwalifikacji prawnej umów o dzieło jako podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadności,…
- II UK 146/17 2018-01-31Czy skarga kasacyjna dotycząca kwalifikacji umów jako umów o dzieło, a nie umów o świadczenie usług, w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- V CSK 518/16 2017-02-17Czy nadmierne zabezpieczenie wierzytelności w umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności takiej umowy na podstawie art. 353(1) § 1 k.c. lub art. 58 § 2 k.c.?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy