V CSK 654/14
WyrokIzba Cywilna2015-05-26
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. w sytuacji, gdy powodowie zarzucają naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do niewykazania wierzytelności przedstawionej do potrącenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. Wskazano, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje istotne zagadnienie prawne, jeśli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził już swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Ponadto, argumenty skarżących stanowiły polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną dokonaną przez Sąd drugiej instancji, a nie wykazywały kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które byłoby widoczne prima facie.Stan faktyczny
Powodowie domagali się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego w części dotyczącej kwoty 14.002,34 zł, powołując się na wygaśnięcie wierzytelności wskutek potrącenia. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo jedynie w tej części, uznając, że zarzut potrącenia został udowodniony tylko co do kwoty odpowiadającej niewykonanym robotom. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji. Skarga kasacyjna powodów została odrzucona przez Sąd Najwyższy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 654/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa K. C. i B. C. przeciwko C. Spółce z o.o. Spółce Komandytowej w S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I ACa 219/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 1800 ( jeden tysiąc osiemset ) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach pozbawił wykonalności co do kwoty 14.002,34 zł tytuł wykonawczy w postaci aktu notarialnego sporządzonego w dniu 22 kwietnia 2010 r. przed notariuszem Ł. R. Rep. A Nr […], zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Referendarza sądowego Sądu Rejonowego Katowice Zachód w Katowicach z dnia 9 września 2010 r., zobowiązujący powodów do zapłaty na rzecz pozwanego C. Sp. z o.o. Spółki Komandytowej w S. kwoty 86 884 zł oraz oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd uznał, że zarzut wygaśnięcia wierzytelności objętej tytułem wykonawczym na skutek potrącenia został wykazany przez powodów jedynie w zakresie kwoty, do której powództwo zostało uwzględnione i obejmował wartość robót przewidzianych w umowie deweloperskiej zawartej z powodami lecz niewykonanych. Dalej idące wierzytelności przedstawione przez powodów do potracenia, w tym wysokość kary umownej za niewykonanie umowy w terminie, nie zostały udowodnione i dlatego nie mogą być uwzględnione jako potrącone. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego, podzielając ustalenia tego Sądu i jego stanowisko o niewykazaniu wierzytelności przedstawionej do potrącenia w większym zakresie. Sąd odwoławczy odmówił uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z pisma precyzującego oświadczenie o potrąceniu i ponowne przesłuchanie biegłego, wskazując na sprzeczność tych wniosków z treścią art. 843 § 3 k.p.c. oraz art. 381 k.p.c. W skardze kasacyjnej powodowie zarzucili naruszenie art. 636 §1 zd.2 k.c. w zw. z art. 656 § 1 k.c., art. 471 k.c., art. 494 k.c., art. 498 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 499 zd.2 k.c., art. 227 k.p.c., 231 k.p.c., 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z 391 § 1 k.p.c., art. 381 k.p.c. i art. 382 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny
3 środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. We wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej powodowie powołali się na przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. W ocenie skarżących wątpliwości budzi wykładnia art. 843 § 3 k.p.c. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, stanowi źródło poważnych wątpliwości interpretacyjnych, lecz nie doczekał się wykładni albo jego niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości i poddać analizie oraz ocenie pod kątem potrzeby dokonania wykładni (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08, z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II CSK 84/07, z dnia 15 października 2002 r., sygn. akt II CZ 102/02, czy z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. akt I UK 283/07, nie publ. i z dnia 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, nie publ.). Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Skarżący nie unaocznili w wymagany sposób, że na tle wskazanego przez nich przepisu występują obecnie poważne trudności interpretacyjne czy kontrowersje. Artykuł 843 § 3 k.p.c. jest jednolicie wykładany od wielu lat (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1998, I CKN 522/97, OSNC 1998/11/176, z dnia 1 stycznia 2004 r., II CK 504/04, nie publ. poza bazą Lex nr 151662, z dnia 3 sierpnia 2006 r., IV CSK 102/06, nie publ. poza bazą Lex nr 465946, z dnia 21 września 2007 r., V CSK 141/07, nie publ. poza bazą Lex nr
4 347309 a także uchwałę z dnia 23 września 2009 r., III CZP 50/09, OSNC 2010/3/4) i wykładnię te uwzględnił Sąd odwoławczy. W ocenie skarżących skarga kasacyjna jest także oczywiście uzasadniona. Przesłanka ta zachodzi w razie wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego i ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego o ile nie spowodowało wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. orzecznictwo przytoczone w motywach postanowienia Sądu Najwyższego z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12, Lex nr 1232793). Tego rodzaju argumentów, przekonujących z narzucającą się siłą, że skarga rokuje duże szanse na jej uwzględnienie, pozwany nie przytoczył. Przedstawione argumenty stanowią w istocie polemikę z ustaleniami faktycznymi i ich oceną prawną dokonaną przez Sąd drugiej instancji, zawierają bowiem próbę wyinterpretowania z materiału dowodowego faktów wspierających koncepcje prawne powodów oraz dążą do przerzucenia na sądy obowiązków dowodowych ciążących na powodach zgodnie z wymaganiami art. 3 i art. 232 zd. 1 k.p.c., co nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przesądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Okoliczności sprawy nie wskazują na występowanie innych przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania. Z przytoczonych względów należało odmówić jej przyjęcia do merytorycznego rozpatrzenia (art. 3989 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z postanowień § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 6 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490).
5
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 404/21 2021-10-15Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy wykazano istnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 2 lub 4 k.p.c.?
- II CSK 69/20 2020-07-16Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c.?
- I CSK 4514/22 2023-02-09Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania, w szczególności czy zachodzi oczywiste naruszenie prawa, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- III CSK 272/16 2016-12-09Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.?
- I CSK 4026/23 2024-11-28Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 398(9) § 1 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 843 § 3 KPCart. 381 KPCart. 636 §1art. 656 § 1 KCart. 471 KCart. 494 KCart. 498 § 1art. 499art. 227 KPCart. 278 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 382 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy