V CSK 656/13
WyrokIzba Cywilna2014-05-29
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy powód powołuje się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości miarkowania kary umownej do zera na podstawie art. 484 § 2 k.c. w sytuacji, gdy dłużnik wykonał świadczenie z opóźnieniem, a wierzyciel nie poniósł szkody, a jednocześnie w sprawie prawomocnie przesądzono, że kara umowna się należy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli powołana przesłanka istotnego zagadnienia prawnego nie jest spełniona. W sytuacji, gdy kwestia kary umownej była już wielokrotnie rozstrzygana przez Sąd Najwyższy, a w konkretnej sprawie prawomocnie przesądzono o jej należności (choć sporna była wysokość), nie zachodzi istotne zagadnienie prawne wymagające wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją korygującą błędy w każdej indywidualnej sprawie.Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty, a sprawa dotyczyła miarkowania kary umownej. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda wynagrodzenie pomniejszone o karę umowną w wysokości 20 000 zł, czego powód nie zaskarżył. Sąd drugiej instancji podwyższył karę umowną i o tę wartość obniżył należne powodowi wynagrodzenie. Powód wniósł skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości miarkowania kary umownej do zera.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 656/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa […] F. Spółki jawnej w upadłości układowej z siedzibą w P. przeciwko Zakładowi […] Sp. z o.o. w M. przy udziale nadzorcy sądowego M. K.-S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt V ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz pozwanego 1800 ( jeden tysiąc osiemset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód – […] F. sp. jawna w upadłości układowej w P. oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen (zob. m. in.: postanowienie SN z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji. Zagadnienie to musi mieć tez znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
3 Skarżący wnosił o wyjaśnienie zagadnienia, sprowadzającego się do rozstrzygnięcia, czy na podstawie art. 484 § 2 k.c. możliwe jest miarkowanie kary umownej „poprzez zmniejszenie jej do zera”, gdy dłużnik z opóźnieniem wykonał swoje świadczenie w całości, a wierzyciel nie poniósł szkody. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że kwestie dotyczące kary umownej i jej wysokości były wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, nie ma zatem powodu do wyjaśniania ich po raz kolejny. Ponadto, w okolicznościach sprawy niniejszej nie może być mowy o zmniejszeniu kary umownej „do zera”, skoro w wyroku Sądu pierwszej instancji zasądzono na rzecz skarżącego wynagrodzenie za wykonane roboty, pomniejszone o karę umowną w wysokości 20 000 zł. Wyroku tego powód nie zaskarżył, uznał zatem, że pozwanemu należała się kara umowna w tej wysokości. Sąd drugiej instancji uznał konieczność podwyższenia kary umownej i o tę podwyższoną wartość obniżył należne skarżącemu wynagrodzenie. W tej zatem sprawie nie istnieje zatem możliwość obniżenia kary umownej „do zera”, skoro prawomocnie przesądzone zostało, że kara umowna pozwanemu się należy, a tylko sporna była jej wysokość. Wyjaśnienie przedstawionego zagadnienia prawnego nie ma zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, co trafnie w odpowiedzi na skargę kasacyjną podniósł pozwany. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. aw
Powiązane orzeczenia
- III CSK 9/20 2020-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy skarżący powołuje się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, ale nie przedstawia wystarczającej argumentacji jurydycznej uzasadniaj…
- II CSK 452/14 2015-02-27Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, jeśli przedstawione w niej zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego?
- I CSK 2392/22 2022-09-16Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi, a przedstawione zagadnienia prawne wiążą się z ustal…
- I CSK 6779/22 2023-08-23Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił precyzyjnego sformułowania istotnego zagadnienia prawnego, nie wskazał argumentów prawnych prowadzących do rozbieżnych ocen ani nie…
- II CSK 504/15 2016-02-17Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną, gdy podniesione zagadnienia prawne są zbyt kazuistyczne i nie przyczyniają się do ogólnego rozwoju prawa, a sama skarga nie jest oczywiście uzasadniona?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 484 § 2 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy