V CSK 661/16

WyrokIzba Cywilna2017-05-26

Skład orzekający: Mirosław Bączyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służebność gruntowa, odpowiadająca treścią służebności przesyłu, nabyta w drodze zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa, wygasa z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości obciążonej, na podstawie art. 1000 § 1 k.p.c. w związku z art. 1000 § 2 pkt 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia zagadnienia prawnego sformułowanego przez wnioskodawczynię. Sąd Okręgowy prawidłowo określił skutki prawne uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości. Skoro doszło do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, zastosowanie miał art. 1000 § 2 pkt 2 k.p.c., który stanowił wyjątek od reguły wygaśnięcia praw z chwilą przysądzenia własności. Przepis ten odnosił się także do służebności odpowiadających treści służebności przesyłu, nawet gdy postanowienie o przysądzeniu własności wydano przed 3 sierpnia 2008 r.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się ustanowienia służebności przesyłu na swojej nieruchomości. Wniosek został oddalony przez Sąd Rejonowy, a następnie apelacja wnioskodawczyni została oddalona przez Sąd Okręgowy. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 1000 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.c., wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące wygaśnięcia służebności nabytej w drodze zasiedzenia. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i stwierdził, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 661/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku M. W. przy uczestnictwie P. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o ustanowienie służebności przesyłu, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. akt VI Ca […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. stwierdza, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania kasacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie. 2 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni - M. W. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 26 lipca 2016 r., w którym oddalono apelację tej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 6 kwietnia 2016 r. W postanowieniu Sądu Rejonowego oddalono wniosek wnioskodawczyni o ustanowienie służebności przesyłu na gruncie i o treści opisanych bliżej we wniosku. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni powołano się na zarzuty naruszenia przepisy prawa materialnego (art. 1000 § 1 k.p.c., w brzmieniu obowiązujących od dnia 15 stycznia 2003 r. i art. 1000 § 2 pkt 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 sierpnia 2003 r.). Motywując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca wskazywała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sformułowanego na wstępie skargi (s. 3). Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, także postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Analizując treść uzasadnienia postanowień Sądów meriti, treść skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz treść odpowiedzi na skargę kasacyjną (k. 238 i n. akt sprawy), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wbrew stanowisku skarżącego, nie istnieje potrzeba wyjaśnienia zagadnienia prawnego sformułowanego przez wnioskodawcę tej treści, czy przepis art. 1000 § 2 pkt 2 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 lutego 2005 r.) obejmował swą hipotezą nabyte w drodze zasiedzenia służebności gruntowe uprawniające do korzystania z nieruchomości na potrzeby eksploatacji urządzeń przesyłowych. Sąd Okręgowy prawidłowo bowiem określił skutki prawne uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu prawa własności nieruchomości. Skoro doszło do zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa 3 służebności gruntowej, odpowiadającej treścią służebności przesyłu, w związku z wybudowaniem na nieruchomości poprzedników prawnych wnioskodawczyni gazociągu typu DIV 350, to zastosowanie miał przepis art. 1000 § 2 pkt 2 k.p.c. Przewidywał on wyjątek od reguły sformułowanej w art. 1000 § 1 k.p.c., zgodnie z którą z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności wygasają wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążących na nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego i w odpowiedzi na skargę kasacyjną wyrażono trafne zapatrywanie, że omawiana kwestia została rozstrzygnięta w orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. w postanowieniu tego Sądu z dnia 18 czerwca 2015 r., III CZP 32/15. Przepis art. 1000 § 2 k.p.c. odnosił się także do służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu, nawet gdy prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości wydano przed datą 3 sierpnia 2008 r. Przekonywająco zatem wywiódł Sąd Okręgowy, że zajęcie nieruchomości pod budowę urządzeń przesyłowych przez przedsiębiorstwo państwowe i doprowadzenie do zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu w dniu 1 stycznia 1985 r. (po 20-tu latach) ma ten skutek, że sprzedaż egzekucyjna nieruchomości i wydanie postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy obciążonej nieruchomości nie ma wpływu na istnienie i treść uprawnień przedsiębiorcy przesyłowego (s. 7 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do treści art. 520 § 1 k.p.c. aw aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1000 § 1 KPCart. 1000 § 2 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 1000 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 520 § 1 KPC§ 1§ 2 pkt 2§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy