V CSK 68/19
WyrokIzba Cywilna2019-09-13
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej podstawą jest zarzut oczywistej zasadności, a skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne dokonane przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., w tym brak jest oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność wymaga wykazania niewątpliwej sprzeczności wyroku z przepisami prawa, niepodlegającej różnej wykładni. Ponadto, w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji, a zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o ustalenie. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi na przesłance oczywistej zasadności, zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c. oraz art. 24 § 1 k.c. i kwestionując ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji. Powód podniósł, że jego interes prawny stanowi element satysfakcji oraz przejawia się w ewentualnym dochodzeniu zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy uznał, że powód mógłby w pełni osiągnąć oba cele dochodząc ochrony praw w drodze powództwa o zadośćuczynienie, co wyklucza jego interes prawny w dochodzeniu ustalenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 68/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa M. Z. przeciwko M. Sp. z o.o. w T. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 września 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 września 2018 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasadza od skarżącego na rzecz pozwanego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną powoda M. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 września 2018 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
2 funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji, czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni (por. m. in. postanowienia SN z dnia 8 marca 2002 r., sygn. akt I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100, z dnia 10 stycznia 2003 r., sygn. akt V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Skarżący przesłankę tę związał z naruszeniem norm prawnych z art. 189 k.p.c. oraz art. 24 § 1 k.c., zakwestionował również ustalenia faktyczne. W uzasadnieniu wniosku brak jest jednak takiej argumentacji, która wsparłaby tezę o rażącym naruszeniu prawa skutkującym oczywistym uzasadnieniem skargi w ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanie faktycznym. O ile w judykaturze dopuszczano, że w razie bezprawnego naruszenia dobra osobistego uprawniony może domagać się na drodze sądowej tylko ustalenia tego naruszenia, przywołując art. 189 k.p.c. jako podstawę obok wypełnienia przesłanek z art. 23 k.c. (zob. np. wyrok SN z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt V CSK 29/14, www.sn.pl, postanowienie SN z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt II CSK 182/15, OSNC Zbiór Dodatkowy C/2017, poz. 57), to jednak możliwość skorzystania z tego środka jest uzależniona od wystąpienia interesu prawnego. Interes prawny co do
3 zasady nie zachodzi, gdy można na innej drodze osiągnąć w pełni lub w większym stopniu ochronę swoich praw, a występuje wtedy, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, gdy określona sytuacja zagraża naruszeniem przysługujących uprawnień lub stwarza wątpliwość co do ich istnienia, czy realnej realizacji (wyroki SN z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt V CSK 322/17, OSNC Zbiór Dodatkowy B/2019, poz. 23 i z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt V CSK 52/17, z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II CSK 610/14, www.sn.pl). Powód podniósł, że jego interes prawny stanowi element satysfakcji, a ponadto przejawia się w ewentualnym dochodzeniu od pozwanego innych roszczeń, tj. żądania zadośćuczynienia. Obydwa cele powód mógłby w pełni osiągnąć dochodząc ochrony jego praw w drodze powództwa o zadośćuczynienie, co wyklucza jego interes prawny w dochodzeniu ustalenia, że pozwana odpowiada za naruszenie dóbr osobistych przez nieudzielenie odpowiedniej pomocy medycznej jego matce oraz przez spowodowanie w ten sposób jej śmierci, a także przez niepodjęcie właściwego leczenia. Niezależnie od powyższego - jak wskazał Sąd Apelacyjny - powód nie wykazał, aby pozwana przez nieudzielenie odpowiedniej pomocy medycznej jego matce oraz przez niepodjęcie właściwego leczenia spowodowała jej śmierć. Wobec zakwestionowania ustaleń faktycznych należy zauważyć, że ustawodawca wyraźnie uregulował w art. 39813 § 2 k.p.c., iż w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, co więcej podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.) Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
4 jw l.n
Powiązane orzeczenia
- I CSK 194/17 2017-10-05Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czy też w sprawie występuje nieważność postępowania lub istotne zagadnienie prawne, uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 54/20 2020-06-23Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji?
- V CSK 541/19 2020-06-02Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy jej zasadność opiera się na przesłance oczywistej zasadności, a skarżący jedynie polemizuje z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną przez sąd drugi…
- II CSK 412/19 2020-06-29Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej oczywista zasadność opiera się na błędach w ustaleniach faktycznych lub ocenie dowodów, lub na powołaniu się na rozbieżność z wcześniejszym orzecznictwem Sąd…
- V CSK 376/19 2020-08-31Czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie opiera się na polemice z ustaleniami faktycznymi i nie wykazuje oczywistej sprzeczności wyroku z przepisami prawa?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 189 KPCart. 24 § 1 KCart. 23 KCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy