V CSK 684/16

WyrokIzba Cywilna2017-06-08

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zobowiązania umownego, gdy dłużnik celowo wprowadza wierzyciela w błąd co do prawidłowości wykonania zobowiązania, bieg terminu przedawnienia roszczenia rozpoczyna się z chwilą powstania szkody, czy z chwilą dowiedzenia się o niej przez wierzyciela?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w odniesieniu do odpowiedzialności kontraktowej nie istnieje odpowiednik art. 442(1) k.c., który uwzględnia chwilę dowiedzenia się o szkodzie przez wierzyciela. Wskazano, że zarzut przedawnienia może być uznany za nadużycie prawa (art. 5 k.c.) w indywidualnych przypadkach, gdy działanie dłużnika było celowe, ale nie może to stanowić podstawy do systemowego stosowania tej zasady w prawie zobowiązań.
Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o zapłatę. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołał się na oczywistą zasadność skargi oraz istotne zagadnienie prawne dotyczące początku biegu terminu przedawnienia w przypadku celowego wprowadzania wierzyciela w błąd przez dłużnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 684/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 czerwca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa A. M. przeciwko P. […] S.A. w W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 czerwca 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt V ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na oczywistą zasadność skargi oraz na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Skarga nie jest oczywiście uzasadniona - wywód Sądu II instancji jest konsekwentny i spójny logicznie: choć można prezentować merytorycznie stanowisko odmienne od niego, to jednak nie można uznać stanowiska Sądu za oczywiście nieprawidłowe; na pewno jest ono jedną z dopuszczalnych interpretacji obowiązującego prawa, która zresztą wydaje się trafna. Istotne zagadnienie prawne powstające na tle tej sprawy ma dotyczyć tego, czy jeśli dłużnik celowo wprowadza wierzyciela w błąd, zapewniając go, że prawidłowo wykonuje zobowiązanie, to bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z chwilą powstania szkody, czy też dopiero z chwilą rzeczywistego dowiedzenia się o niej przez wierzyciela. Kwestia ta jednak nie budzi wątpliwości. Jak trafnie wskazał w tej sprawie Sąd odwoławczy, w odniesieniu do reżimu odpowiedzialności ex contractu nie ma odpowiednika art. 4421 k.c., zatem nie ma miejsca na systemowe uwzględnianie chwili dowiedzenia się przez wierzyciela o szkodzie. Oczywiście w szczególnych przypadkach funkcję taką może pełnić art. 5 k.c. - jeśli bowiem działanie dłużnika jest celowe, a następnie próbuje on zasłonić się zarzutem przedawnienia, to jest miejsce na uznanie, że podniesienie takiego zarzutu stanowi przejaw nadużycia prawa. Powinno to jednak być zawsze dokonywane indywidualnie, w kontekście całokształtu okoliczności danej sytuacji, a nie systemowo. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 4421 KCart. 5 KC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy