V CSK 69/18

WyrokIzba Cywilna2018-06-27

Skład orzekający: Bogumiła Ustjanicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić samodzielną podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli zarzut nieważności postępowania dotyczy wyłącznie sądu pierwszej instancji. Kontrola ważności postępowania pierwszoinstancyjnego ma charakter pośredni i może być uwzględniona jedynie w sytuacji, gdy skarżący powołuje się na naruszenie przez sąd drugiej instancji przepisu art. 386 § 2 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi spełniać wymogi formalne, w tym wskazywać na przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.
Stan faktyczny
Powódka domagała się odszkodowania za naruszenie prawa do złożenia skargi konstytucyjnej. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji z uwagi na udział w składzie orzekającym sędziego wyłączonego z mocy ustawy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz Skarbu Państwa kwotę 240 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 69/18 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa ,,M.” Sp. z o.o. w T. przeciwko Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Rejonowego w T. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 czerwca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 marca 2016 r., którym zostało oddalone jej powództwo o zasądzenie od pozwanego kwoty 162 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 3 czerwca 2015 r. tytułem odszkodowania za bezprawne naruszenie konstytucyjnego prawa do złożenia skargi konstytucyjnej. Powódka w skardze kasacyjnej powołała obie podstawy przewidziane w art. 3983 § 1 k.p.c., a we wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania wskazała przyczynę objętą art. 3983 § 1 pkt 3 k.p.c. W ocenie skarżącej doszło do nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym, ponieważ skład sądu 2 orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa, z uwagi na to, że w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. W składzie rozpoznającym sprawę zasiadał sędzia sądu rejonowego, delegowany do Sądu Okręgowego przez Ministra Sprawiedliwości, a miejscem służbowym tego sędziego był Sąd Rejonowy. Delegowanie przez Ministra Sprawiedliwości sędziego Sądu Rejonowego do stałego orzekania w Sądzie Okręgowym było niezgodne z przepisami art. 10, 45 ust. 1 i art. 173 Konstytucji, a zatem tak delegowany sędzia powinien być wyłączony od orzekania z mocy ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem zaskarżenia, którego wymagania określa art. 3984 k.p.c., wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. przyczyną wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest nieważność postępowania, obejmująca podstawy wymienione w art. 379 k.p.c., występująca w postępowaniu przed sądem drugiej instancji. Niezależnie od możliwości powołania się skarżącego we wniosku na uchybienie procesowe, które wywołało nieważność, Sąd Najwyższy bierze przyczyny nieważności pod rozwagę z urzędu w granicach zaskarżenia, stosownie do art. 398 § 1 k.p.c., przy czym chodzi również o postępowanie drugoinstancyjne. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być oparty na 3 zarzucie nieważności postępowania występującej przed sądem pierwszej instancji. Kontrola ważności (nieważności) postępowania pierwszoinstancyjnego ma jedynie charakter pośredni i jest możliwa jedynie w sytuacji, gdy skarżący powoła się, w ramach drugiej podstawy, na zarzut naruszenia przez sąd drugiej instancji przepisu z art. 386 § 2 k.p.c. Natomiast wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien obejmować przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., z uwzględnieniem obowiązku skarżącego do wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającego na jego oczywistości widocznej od razu, bez potrzeby wnikliwej analizy stanu faktycznego i uregulowań prawnych. Wniosek skarżącej nie spełnia tych wymagań. Z tych względów Sąd Najwyższy na orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z zasady przewidzianej w art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3983 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 3 KPCart. 10art. 173art. 3984 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 3 KPCart. 379 KPCart. 398 § 1 KPCart. 386 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy