V CZ 1/17

Sygn. akt V CZ 1/17 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSA Agata Zając (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w C. z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt VI Ca [...] w sprawie z wniosku J. S. przy uczestnictwie J. K. o rozgraniczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 lutego 2017 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt VI Ca [...], I. oddala zażalenie; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Z. na rzecz adwokata P. K. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej uczestnikowi w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił skargę uczestnika postępowania J. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w C. z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie VI Ca [...]. Sąd Okręgowy uznał, że skarga uczestnika postępowania, oparta na wykryciu nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych w postaci dokumentów uzyskanych przez uczestnika z Archiwum Państwowego w K., została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu biegnącego, zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Sąd Okręgowy wskazał bowiem, że skarżący uzyskał będące podstawą skargi dokumenty w dniu 26 sierpnia 2014 r., co wynika z daty widniejącej na dokumentach, zaś skargę wniósł dopiero w dniu 25 marca 2016 r. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 403 § 2 k.p.c. w zw. z art. 407 § 1 k.p.c. poprzez bezpodstawne uznanie, że uczestnik postępowania nie zachował trzymiesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania od dnia dowiedzenia się o podstawie wznowienia, podczas gdy zgodnie z twierdzeniami uczestnika przedkładał on dokumentację załączoną do skargi o wznowienie postępowania organom ścigania, a ponadto, wobec braku jego reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, nie posiadał wiedzy o powyższym terminie. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania i zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt I NS [...] poprzez rozgraniczenie nieruchomości zgodnie ze stanowiskiem uczestnika postępowania oraz o zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania według norm przepisanych i zasądzenie kosztów udzielonej uczestnikowi pomocy prawnej z urzędu, które nie zostały uregulowane w całości ani w części. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że składając uzyskane dokumenty do prokuratury, uczestnik postępowania był przekonany, iż organy ścigania podejmą stosowne działania mające na celu ochronę jego naruszonych praw. 3 Sąd Najwyższy ważył co następuje: Zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, biegnącym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W wypadku oparcia skargi o wznowienie postępowania na podstawie wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c., jaką jest wykrycie środków dowodowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy, termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o ich istnieniu, a więc w sprawie niniejszej - od dnia, w którym uczestnik postępowania zapoznał się z treścią pism uzyskanych z Archiwum Państwowego w K.. Bezsporne jest zaś, że - jak wynika z treści adnotacji urzędowych znajdujących się na załączonych do skargi dokumentach - dokumenty te uczestnik uzyskał w dniu 26 sierpnia 2014 r. Zatem ta data, jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, jest dniem, w którym uczestnik postępowania dowiedział się o podstawie wznowienia i od tej daty rozpoczął bieg trzymiesięczny termin do wniesienia skargi. Bez znaczenia dla oceny zasadności kwestionowanego orzeczenia są okoliczności wskazane w treści zażalenia. Załączenie uzyskanych dokumentów do wniosków kierowanych do organów ścigania nie powoduje skutku w postaci złożenia skargi o wznowienie postępowania. Inny jest cel postępowania karnego, które uczestnik postępowania usiłował zainicjować, a inny - postępowania cywilnego wywołanego wniesieniem skargi o wznowienie postępowania. Także brak wiedzy uczestnika postępowania co do biegu terminu z art. 407 § 1 k.p.c. nie może prowadzić do uznania, że skarga została wniesiona w terminie. W istocie skarżący nie kwestionuje zasadności stanowiska Sądu Okręgowego co do uchybienia terminowi do wniesienia skargi, wskazując jedynie okoliczności, które jego zdaniem, powinny skłonić sąd do przyjęcia skargi jako wniesionej w terminie i jej merytorycznego rozpoznania. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest ustawowym terminem procesowym, a skarga wniesiona po upływie tego terminu jest bezskuteczna i podlega odrzuceniu. Ustawodawca jednoznacznie określił początek biegu terminu, który nie może być wydłużony ani skrócony decyzją sądu. 4 Upływ terminu sąd bierze pod uwagę z urzędu i ma obowiązek odrzucić spóźnioną skargę o wznowienie postępowania niezależnie od przyczyn, które spowodowały uchybienie terminu. Uznając za trafnie stanowisko Sądu Okręgowego w kwestii wniesienia skargi po terminie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym orzeczono na podstawie § 4, § 11 pkt 2 i § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2015.1801). aj l.n