V CZ 108/14

Sygn. akt V CZ 108/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. K., M. N., K. A., M. I. Spółki z o.o. w T., P. Spółki z o.o. w W., M. Spółka z o.o. Spółki Komandytowej w W., M. P. E.W. M. Spółki Jawnej w W. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji S.A. w W. o ustalenie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2015 r., zażalenia strony powodowej K. A.,M. N., M. I. Spółka z o.o. w T., P. Spółka z o.o. w W., M. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa w W. i M. P. E.W. M. Spółka Jawna w W. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 sierpnia 2014 r., 1) oddala zażalenie, 2) obciąża skarżących kosztami postępowania zażaleniowego na rzecz strony pozwanej, pozostawiając szczegółowe wyliczenie tych kosztów Sądowi Okręgowemu w W. UZASADNIENIE 2 Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną powodów M. N., K. A., M. I. Spółki z o.o. w T., P. Spółki z o.o. w W., M. Spółka z o.o. Spółki Komandytowej w W. i M. P. E.W. M. Spółki Jawnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 kwietnia 2014 r. Podstawą prawną odrzucenia skargi był art. 3982 § 1 k.p.c. ze względu na to, że pomiędzy powodami zachodzi współuczestnictwo formalne i wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się oddzielnie dla każdego ze współuczestników, a to oznacza w niniejszej sprawie, iż wartość ta jest odnośnie do każdego z powodów niższa od 50 000 złotych. W zażaleniu powodowie zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 72 § 1, 73 § 2 i art. 3986 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c. przez wadliwe przyjęcie zachodzenia w sprawie współuczestnictwa formalnego powodów zamiast współuczestnictwa materialnego jednolitego i nieuznania wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w kwocie 163 976 złotych. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie biegu skardze kasacyjnej w stosunku do wszystkich powodów oraz zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na zażalenie pozwane Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. w W. wniosło o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. kilka osób może w jednej sprawie występować w roli powodów lub pozwanych, jeżeli przedmiot sporu stanowią prawa i obowiązki im wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (współuczestnictwo materialne), a zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. kilka osób może w jednej sprawie występować w roli powodów lub pozwanych, jeżeli przedmiot sporu stanowią roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli ponadto właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego z roszczeń lub zobowiązań z osobna, jako też dla wszystkich wspólnie (współuczestnictwo formalne). Z ustalonych okoliczności w niniejszej sprawie wynika, że występuje w niej współuczestnictwo formalne powodów, z których każdy jest zobowiązany samodzielnie do świadczenia przypisanej mu kwoty na podstawie umów, których ważność powodowie podważają. Nie odpowiadają oni ani wzajemnie względem 3 siebie, ani solidarnie i nie występuje podstawa prawna, z której wynikałoby ich łączne zobowiązanie w kwocie wskazanej w skardze kasacyjnej. Kwota ta stanowi tylko sumę zobowiązań należną pozwanemu na podstawie kwestionowanych umów, zawierających zobowiązania każdego z powodów z osobna. Wbrew twierdzeniom powodów w zażaleniu, o materialnym i jednolitym współuczestnictwie nie stanowią postanowienia umów łączących ich z pozwanym, nie mają oni także ani wspólnych zobowiązań, ani wspólnych praw względem pozwanego. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, znajdującego poparcie w doktrynie, w razie współuczestnictwa formalnego dochodzi do łącznego rozpoznania podobnych spraw, opartych na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, ale względem siebie samodzielnych. Dlatego w takim wypadku wartość przedmiotu sporu oraz wartość zaskarżenia orzeczenia oblicza się oddzielnie dla każdej z tak połączonych spraw, a nie stanowi o niej suma poszczególnych roszczeń lub ogólna kwota zaskarżenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1997 r., I CKN 154/97, nie publ.). W rozpoznawanej sprawie nie występuje więc ani współuczestnictwo materialne, ani nie są spełnione powoływane w zażaleniu przesłanki współuczestnictwa materialnego jednolitego (art. 73 § 2 k.p.c.). Jest tak tym bardziej, że już wnosząc pozew powodowie odrębnie uiszczali opłaty należne od każdego z nich w związku z wartością przedmiotu sporu, równą kwocie obciążającej każdego z powodów w kwestionowanych umowach. Ponadto sami oświadczyli to w pozwie, co potwierdził Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wartość ta w odniesieniu do każdego z powodów jest niższa od kwoty minimalnej, od której przysługuje wniesienie skargi kasacyjnej na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. Z tych względów na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. należało zażalenie oddalić, rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c., z pozostawieniem szczegółowego ich obliczenia Sądowi Okręgowemu. 4